CHỦ ĐỀ: NƯỚC ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN
(THẾ KỈ XIII – XIV)
TÍCH HỢP BÀI 13+14+15
1. Nhà Lý sụp đổ
2. Nhà Trần củng cố chế độ
phong kiến tập quyền
CHƯƠNG III: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN
(THẾ KỈ XIII- XIV)

3. Pháp luật và quân đội
nhà Trần
Mục I. Sự thành lập nhà Trần và sự củng cố chế độ phong kiến tập quyền
Chủ đề ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV )
I. SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CỦNG CỐ CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
1. Sự thành lập nhà Trần
- Cuối thế kỉ XII nhà Lý suy yếu
- Quan lại ăn chơi sa đọa, không chăm lo đến đời sống nhân dân.
- Hạn hán, lũ lụt xảy ra liên miên, nhân dân khổ cực, các thế lực phong kiến nổi dậy quấy phá.
- Đầu năm 1226 Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh -> nhà Trần thành lập.
 
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
- Bộ máy quan lại thời Trần cũng giống như thời Lý được tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương tập quyền được phân hóa làm ba cấp.
- Triều đình: đứng đầu là vua (cạnh vua có Thái Thượng Hoàng) giúp việc cho vua có các quan.
- Các đơn vị hành chính trung gian: lộ, phủ, huyện (Châu).
- Cấp hành chính cơ sở: xã
- Đặt thêm một số chức quan: Quốc sử viện, thái y viện, khuyến nông sứ, hà đê sứ, đồn điền sứ…
Chủ đề ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV )
I. SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CỦNG CỐ CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
1. Sự thành lập nhà Trần
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
3. Pháp luật và quân đội nhà Trần
a. Pháp luật thời Trần
Thời Trần, nhà nước rất chú trọng sửa sang luật pháp và đã ban hành bộ luật mới là Quốc triều hình luật.
Nhà Trần đã làm gì để ổn định xã hội?
“Quốc triều Hình luật” đỉnh cao của thành tựu luật pháp Việt Nam thời phong kiến
- Nội dung giống như bộ luật thời Lý nhưng được bổ sung thêm.
- Luật xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.
Em biết gì về bộ Quốc triều hình luật?
- Bảo vệ vua, giai cấp thống trị.
- Xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.
- Quy định cụ thể việc mua bán ruộng đất.
- Đặt cơ quan Thẩm hình viện để xét xử việc kiện cáo.
- Đặt chuông tại điện Long Trì để dân kêu oan.
=> So với thời Lý, cơ quan pháp luật thời Trần được tăng cường và hoàn thiện.
Em hãy nhận xét về bộ Quốc triều hình luật thời Trần so với bộ luật Hình thư thời Lý?
Chủ đề ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV )
I. SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CỦNG CỐ CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
1. Sự thành lập nhà Trần
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
3. Pháp luật và quân đội nhà Trần
a. Pháp luật thời Trần
- Ban hành bộ luật mới mang tên Quốc triều hình luật, nội dung giống như bộ luật thời Lý nhưng được bổ sung thêm.
- Luật xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.
- Cơ quan pháp luật được tăng cường và hoàn thiện. Thẩm hình viện là cơ quan chuyên việc xét xử kiện cáo.
Quốc triều hình luật thời Trần so với bộ Hình thư thời Lý có điểm gì khác nhau?
Luật hình thư:
- Bảo vệ vua
- Xác định lại những điều ban dưới thời Lý và có bổ sung:
+ Xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.
+ Quy định cụ thể việc mua bán ruộng đất.
QUỐC TRIỀU HÌNH LUẬT
Chế độ tư hữu được bảo vệ nghiêm. Người nợ không trả được nợ sẽ bị bắt giam cho đến khi nào trả hết nợ mới được tha.
Quy định cụ thể về việc mua bán ruộng đất, đó là vào năm 1237 triều đình quy định “trúc thư văn khế”, nếu là giấy tờ về ruộng đất vay mượn thì người làm chứng in tay ở 3 dòng trước, người bán in tay ở 4 dòng sau.
(Tư liệu đại cương LSVN)
Chuông ở điện Long Trì
Nhà Trần đã đặt cơ quan Thẩm hình viện để xét xử kiện cáo. Mối quan hệ giữa vua quan và nhân dân thời Trần tuy có sự khác biệt nhưng chưa sâu sắc vì vua Trần vẫn để chuông lớn ở thềm cung điện cho dân đến gõ khi cần. Những lúc vua đi thăm các địa phương, nhân dân có thể đón rước thậm chí xin vua dừng lại xem một vụ kiện oan...
Vua đi vi hành các địa phương
Quy định lăn tay trong mua bán và những hình phạt kẻ phạm tội
Các hình thức xử phạt của Đại Việt thế kỉ XIII
Xử nặng tội đánh bạc
Chủ đề ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV )
I. SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CỦNG CỐ CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
1. Sự thành lập nhà Trần
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
3. Pháp luật và quân đội nhà Trần
a. Pháp luật thời Trần
- Ban hành bộ luật mới mang tên Quốc triều hình luật, nội dung giống như bộ luật thời Lý nhưng được bổ sung thêm.
- Luật xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản.
- Cơ quan pháp luật được tăng cường và hoàn thiện. Thẩm hình viện là cơ quan chuyên việc xét xử kiện cáo.
b. Quân đội thời Trần
Khi mới thành lập, nhà Trần rất quan tâm tới việc xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng. Vì nước ta luôn đứng trước nguy cơ ngoại xâm (nhất là thời kì đế quốc Mông - Nguyên đang mở rộng xâm lược).
Quân đội nhà Trần được tổ chức như thế nào?
-Quân đội của nhà Trần gồm có cấm quân và quân ở các lộ.
- Cấm quân: đạo quân bảo vệ kinh thành, triều đình, nhà vua và chỉ chọn trai tráng khỏe mạnh ở quê hương nhà Trần.
Quân các lộ: ở đồng bằng gọi là chính binh, ở miền núi gọi là phiên binh.
-> Nhà Trần chỉ kén chọn những thanh niên khoẻ mạnh ở quê họ Trần để vào cấm quân để tăng độ tin cậy trong việc bảo vệ triều chính, cấm quân có nhiệm vụ bảo vệ vua hoàng thành , triều đình
- Chính sách: ngụ binh ư nông. (tiếp tục chính sách của thời Lý).
- Chủ trương: quân lính cốt tinh nhuệ không cốt đông.
Quân đội nhà Trần được tuyển dụng theo chính sách và chủ trương nào?
- Chính sách: ngụ binh ư nông. (tiếp tục chính sách của thời Lý).
- Chủ trương: quân lính cốt tinh nhuệ không cốt đông.
Quân đội nhà Trần được tuyển dụng theo chính sách và chủ trương nào?
Nhân dân ta dưới thời Trần rất chuộng võ nghệ, các lò vật được mở khắp nơi, vì vậy quân đội thời Trần luôn được học tập binh pháp và luyện tập võ nghệ. Nhà Trần thực hiện chủ trương chọn quân lính không thiên về lấy số lượng mà cần những người giỏi. Bên cạnh xây dựng quân đội, nhà Trần còn cử các tướng giỏi đóng giữ các vị trí hiểm yếu.Vua Trần thường xuyên đi tuần tra việc phòng bị ở nơi này.
- Giống: quân đội có 2 bộ phận, được tuyển dụng theo chính sách ngụ binh ư nông.
- Khác: cấm quân được tuyển dụng những người khoẻ mạnh ở quê nhà, theo chủ trương cốt tinh nhuệ không cốt đông.
Việc xây dựng quân đội nhà Trần có gì giống và khác với nhà Lý?
Chủ đề ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV )
I. SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CỦNG CỐ CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
1. Sự thành lập nhà Trần
2. Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền
3. Pháp luật và quân đội nhà Trần
a. Pháp luật thời Trần
b. Quân đội thời Trần
- Gồm: cấm quân và quân các lộ
- Cấm quân: bảo vệ kinh thành
- Quân địa phương: vừa sản xuất vừa chiến đấu
- Chính sách ``ngụ binh ư nông ``
- Chủ trương `` quân cốt tinh không cốt đông``
+ Tổ chức: học tập binh pháp, luyện tập võ nghệ, xây dựng đoàn kết
+ Củng cố quốc phòng: bố trí tướng giỏi, đóng quân nơi hiểm yếu, nhất là biên giới phía Bắc
Chùa Một Cột
Văn Miếu
MỘT SỐ THÀNH TỰU THỜI LÝ
QuốcTử Giám
Rồng thời Lý
Đền thờ 8 vị vua Lý
Đầu rồng thời Lý
TRIỀU NGÔ ĐÓNG ĐÔ Ở CỔ LOA
Cổ Loa
TRIỀU ĐINH TIỀN LÊ ĐÓNG ĐÔ Ở HOA LƯ
Hoa Lư
Thăng Long
TRIỀU LÝ (1009 – 1225 ) ĐÓNG ĐÔ Ở THĂNG LONG
TRIỀU TRẦN ( 1226 – 1400 ) ĐÓNG ĐÔ Ở THĂNG LONG.
Thăng Long
---
Thời Đinh- Tiền Lê
Đèo Ngang
( Quảng Bình – Hà Tĩnh)
---
Thời Lý
Đảo Cồn Cỏ
(Quảng Trị)
-------
Thời Trần
Đèo Hải Vân
(TT Huế - TP Đà Nẵng)
Ngày nay
LÃNH THỔ ĐẠI VIỆT THẾ KỈ XIII
1: Nhà Trần thành lập vào thời gian nào?Ai là vị vua đầu tiên của nhà Trần?
A. 12/ 1224, Trần Cảnh.
B. 12/ 1225, Trần Thủ Độ.
C. 12/ 1226, Trần Cảnh.
D. 12/ 1227, Trần Thủ Độ.
C
2.Tổ chức bộ máy nhà nước thời Trần gồm những cấp nào?
A. Trung ương, địa phương.
D. Triều đình, trung gian, cơ sở.
B. Trung ương, cơ sở.
C. Triều đình, trung ương, địa phương.
D
3. Nhà Trần ban hành bộ luật nào?
A. “Hình luật”.
D. “Quốc triều hình luật”.
B. “Hình thư”.
C. “Quốc triều hình thư”.
D
1. TRẦN CẢNH LÊN NGÔI LÚC MẤY TUỔI?
LÚC 8 TUỔI(ĐẦU 1226).
2. TRẦN THỦ ĐỘ ĐÃ LÀM ĐẾN CHỨC GÌ DƯỚI THỜI LÝ?
ĐIỆN TIỀN CHỈ HUY SỨ.
3 .NHÀ TRẦN CHIA CẢ NƯỚC THÀNH BAO NHIÊU LỘ?
12 LỘ
4.CƠ QUAN CHUYÊN VIẾT SỬ DƯỚI THỜI TRẦN?
QUỐC SỬ VIỆN
5.THỜI TRẦN ĐÃ BAN HÀNH BỘ LUẬT NÀO?
QUỐC TRIỀU HÌNH LUẬT
6.TÊN MỘT CƠ QUAN CHUYÊN XÉT XỬ CÁC VỤ KIỆN THỜI TRẦN?
THẨM HÌNH VIỆN
NƯỚC ĐẠI VIỆT THẾ KỈ XIII
Sự thành lập nhà Trần
Tổ chức chính quyền
Luật pháp
Cuối Thế kỉ XII, nhà Lý suy yếu
Năm 1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh
Nhà Trần thực hiện chế độ
Thái Thượng Hoàng
Bộ máy nhà nước chia làm 3 cấp
Đặt thêm các chức quan chuyên môn
Ban hành Quốc Triều Hình Luật
Thành lập cơ quan Thẩm Hình Viện
………
……..
…………
….
………….
………
…