Chào mừng các em học sinh
SINH HỌC 9
PRÔTÊIN
Thành phần chủ yếu của các món ăn và thức uống trên là gì ?
Chè đậu
Sữa
Bò xào
Gà hấp
Trứng cuộn
M? D?U

“Nơi nào có prôtêin nơi đó có sự sống.”
(F. Engels – Nhà chính trị, nhà triết học người Đức)






I. Cấu trúc của prôtêin :
Nghiên cứu thông tin SGK và QS hình báo cáo kết quả phiếu học tập
Bài 18. PRÔTÊIN
Sơ đồ cấu trúc của phân tử prôtêin
Axit amim
Axit amim
1. Prôtêin được cấu tạo từ nguyên tố hóa học nào?
2. Cho biết kích thước và khối lượng của prôtêin?
3. Prôtêin được cấu tạo theo nguyên tắc nào ?
4. Đơn phân cấu tạo nên prôtêin là gì ?
5. Vì sao prôtêin có tính đặc thù và đa dạng ?
Bài 18. PRÔTÊIN
I. Cấu trúc của prôtêin :
Phiếu học tập
XEM KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP CỦA BẠN
Phiếu học tập
- Prơt�in du?c c?u t?o t? c�c nguy�n t? chính: C, H, O, N v� m?t s? nguy�n t? kh�c.
2. Cho biết kích thước và khối lượng của prôtêin?
- Prôtêin thuộc loại đại phân tử có kích thước và khối lượng lớn.
3. Prôtêin được cấu tạo theo nguyên tắc nào ?
- Prôtêin cấu tạo theo nguyên tắc đa phân: gồm hàng trăm đơn phân. Đơn cấu tạo nên prôtêin là axit amin, có hơn 20 loại axit amin khác nhau.
5. Vì sao prôtêin có tính đặc thù và đa dạng?
- Tính đa dạng và đặc thù của prôtêin do: số lượng thành phần, trình tự sắp xếp của các axit amin và cấu trúc không gian.
1. Prôtêin được cấu tạo từ nguyên tố hóa học nào?
? I. C?u tr�c c?a prơt�in :
4. Đơn phân cấu tạo nên prôtêin là gì ?
Cấu trúc bậc 1:
Là trình tự sắp xếp các axit amin trong chuỗi axit amin .
Cấu trúc bậc 2:
Là chuỗi axit amin tạo các vòng xoắn lò xo đều đặn. Các vòng xoắn dạng sợi còn bện lại với nhau kiểu dây thừng tạo cho sợi chịu lực khoẻ hơn.
Hãy quan sát hình và đọc thông tin.
Cấu trúc bậc 3:
Là hình dạng không gian 3 chiều của prôtêin do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp tạo thành kiểu đặc trưng cho từng loại prôtêin
Cấu trúc bậc 4:
Là cấu trúc của một số loại prôtêin gồm 2 hoặc nhiều chuỗi axit amin cùng loại hay khác loại kết hợp với nhau.
Bài 18. PRÔTÊIN
I. Cấu trúc của prôtêin.
- C?u tr�c b?c 1: L� trình t? s?p x?p c�c axit amin trong chu?i axit amin .
- Cấu trúc bậc 2: Là chuỗi axit amin tạo các vòng xoắn lò xo đều đặn. Các vòng xoắn ở protein dạng sợi còn bện lại với nhau kiểu dây thừng.
Pôtêin có 4 bậc cấu trúc:
Bài 18. PRÔTÊIN
? I. C?u tr�c c?a prơt�in.
- Cấu trúc bậc 3: Là hình dạng không gian 3 chiều của prôtêin do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp tạo thành.
- Cấu trúc bậc 4: Là cấu trúc của một số loại prôtêin gồm 2 hoặc nhiều chuỗi axit amin cùng loại hay khác loại kết hợp với nhau.
Prôtêin có mấy bậc cấu trúc? Nêu đặc điểm của từng bậc cấu trúc.
Protein d?ng s?i l� nguy�n li?u c?u tr�c r?t t?t vì c�c vịng xo?n d?ng s?i du?c b?n l?i v?i nhau ki?u d�y th?ng t?o cho s?i ch?u l?c kh?e hon.
�
Qua đặc điểm cấu tạo các bậc cấu trúc của prôtêin, cho biết tính đặc trưng của prôtêin còn thể hiện qua cấu trúc không gian như thế nào?
Tính đặc trưng của prôtêin còn biểu hiện ở cấu trúc bậc 3 (cuộn xếp theo kiểu đặc trưng cho từng loại prôtêin ), cấu trúc bậc 4 (số lượng, số loại chuỗi axit amin ).
Các bậc cấu trúc của phân tử prôtêin
Bài 18. PRÔTÊIN
I. Cấu trúc của prôtêin.
?
Với cấu trúc như vậy thì Prôtêin sẽ thực hiện được những chức năng nào?
II. Chức năng của prôtêin:
II.Chức năng của prôtêin
Nghiên cứu thông tin SGK/ tr.55 và báo cáo kết quả phiếu học tập: Chức năng quan trọng của Prôtêin
Chức năng xúc tác các quá trình trao đổi chất
Chức năng điều hoà các quá trình trao đổi chất
Chức năng cấu trúc
Là thành phần quan trọng xây dựng các bào quan và màng sinh chất → hình thành các đặc điểm của mô, cơ quan, hệ cơ quan và cơ thể
- Kêratin ở trong móng, sừng, tóc và lông.
- Histon tham gia cấu trúc NST.
- Côlagen và elastin là thành phần chủ yếu của da và mô liên kết.
Bản chất của enzim là prôtêin, tham gia các phản ứng sinh hóa.
- ARN-polymeraza tham gia tổng hợp ARN.
- Ribonuclêaza phân giải ARN.
Các hoocmôn phần lớn là prôtêin → điều hòa các quá trình sinh lí trong cơ thể.
- Insulin điều hoà hàm lượng đường trong máu.
- Tirôxin điều hoà sức lớn của cơ thể.
Bài 18. PRÔTÊIN
I. Cấu trúc của prôtêin
CÁC DẠNG TỒN TẠI CỦA PROTEIN
+ Protein dạng hình cầu
+ Protein dạng hình sợi
móng,
như: keratin của tóc,
sừng;
mạng nhện.
fibroin của tơ tằm,
miozin của cơ bắp,
Hai dạng chính:
hemoglobin của máu
như anbumin của lòng trắng trứng,
* Do rối loạn hoạt động nội tiết của tuyến tuỵ
-> tạo lượng Insulin giảm hoặc không tiết ra .
Đường glucôzơ
(trong máu)
Glucôgen (gan và cơ)
insulin
Glucôgen (gan và cơ)
Đường glucôzơ
(trong máu)
glucagôn
Bệnh tiểu đường hay còn gọi là đái tháo đường hoặc bệnh dư đường
Nguyên nhân: Do sự rối loạn sự chuyển hóa cacbohydrat khi hoocmon insulin của tuyến tụy bị thiếu hoặc giảm các tác động đối với cơ thể làm cho lượng đường trong máu ở mức cao
* Amilaza trong nu?c b?t ? khoang mi?ng bi?n d?i m?t ph?n tinh b?t th�nh du?ng mantozo. Pepsin trong d?ch v? d? d�y ph�n gi?i chu?i d�i axit amin th�nh c�c chu?i ng?n 3-10 axit amin.
Chức năng: bảo vệ cơ thể (kháng thể), cung cấp năng lượng cho các hoạt động sống, vận động của tế bào và cơ thể,…
Ngoài những chức năng trên Prôtêin còn có những chức năng nào khác?
 Prôtêin có nhiều chức năng quan trọng: là thành phần cấu trúc cuả tế bào, xúc tác và điều hòa các quá trình trao đổi chất (enzim và hoocmôn), bảo vệ cơ thể (kháng thể), vận chuyển, cung cấp năng lượng…liên quan đến toàn bộ hoạt động sống của tế bào, biểu hiện thành các tính trạng của cơ thể.
II. Chức năng của prôtêin:
Câu 2: Vì sao nói prôtêin có vai trò quan trọng đối với tế bào và cơ thể?
Tính da d?ng v� d?c th� c?a prơt�in do s? lu?ng, th�nh ph?n v� trình t? s?p x?p c?a 20 lo?i axit amin v� do c�c c?u tr�c khơng gian c?a prơt�in, s? chu?i prơt�in quy?t d?nh.
LUYỆN TẬP
C�u 1: Tính da d?ng v� tính d?c th� c?a prơt�in do nh?ng y?u t? n�o x�c d?nh?
Prơt�in cĩ vai trị quan tr?ng d?i v?i t? b�o v� co th? vì nĩ li�n quan d?n tồn b? ho?t d?ng s?ng c?a t? b�o, bi?u hi?n th�nh c�c tính tr?ng c?a co th? nhu:
��� - L� th�nh ph?n c?u tr�c c?a t? b�o.
��� - X�c t�c v� di?u hồ c�c qu� trình trao d?i ch?t (enzim v� hoocmon).
��� - B?o v? co th? (kh�ng th?).
��� - V?n chuy?n v� cung c?p nang lu?ng.
LUYỆN TẬP
Câu 3. Bậc cấu trúc nào sau đây có vai trò chủ yếu xác định tính đặc thù của prôtêin:
A. Cấu trúc bậc 1. B. Cấu trúc bậc 2.
C. Cấu trúc bậc 3. D. Cấu trúc bậc 4.

Câu 4: Prôtêin thực hiện được chức năng chủ yếu ở những bậc cấu trúc nào sau đây?
A. Cấu trúc bậc 1
B. Cấu trúc bậc 1 và bậc 2
C. Cấu trúc bậc 3 và 4
D. Cấu trúc bậc 2 và bậc 3
C.
Cơ thể thiếu prôtêin
Sử dụng quá nhiều prôtêin
Cõu 2: Gi?i thớch vỡ sao trõu, bũ d?u an c? nhung th?t trõu v� th?t bũ l?i khỏc nhau?
V?N D?NG
Câu 1: Em hãy đề xuất biện pháp phòng bệnh tiểu đường.
Kiểm soát cân nặng - chiến lược đầu tiên giúp tránh xa bệnh tiểu đường.
- Tăng cường luyện tập thể dục giảm tới 30% nguy cơ mắc tiểu đường.
- Có chế độ ăn, uống khoa học.