Quan sát hình ảnh dưới đây em liên hệ tới sự việc môi trường gì vừa xảy ra và làm nóng dư luận nước ta?
Vấn đề sử dụng và bảo vệ tự nhiên
Bài 14:
Sử dụng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
Sơ đồ tài nguyên thiên nhiên
1. Sử dụng và bảo vệ tài nguyên sinh vật
a. Tài nguyên rừng
HĐ1:
Em hãy nêu ý nghĩa về kinh tế và môi trường của tài nguyên rừng?
- ý nghĩa :
+ Kinh tế: cung cấp gỗ, dược phẩm, du lịch sinh thái








+ Môi trường: điều hoà khí hậu, chống xói mòn đất, tăng lượng nước ngầm, hạn chế lũ lụt...
Vườn QG U Minh thượng
Rừng thông Đà Lạt
HĐ 2:
- Chia lớp thành 4 nhóm nhỏ
- Giao nhiệm vụ:
+ N1+ N2: Quan sát bảng 14.1, hãy: Nhận xét về biến động diện tích rừng qua các giai đoạn 1943 - 1983 và 1983 - 2005. Vì sao có sự biến động đó? Hoàn thành PHT?
+ N3+N4: Đọc SGK mục 1.a, kết hợp hiểu biết của bản thân, hãy:
+ Nêu những hậu quả của việc suy giảm TN rừng?
+ Cho biết những quy định của nhà nước về bảo vệ và phát triển vốn rừng?
+ Mỗi cá nhân, em có suy nghĩ và cần làm gì để bảo vệ TN rừng?
Thông tin phản hồi
- Hiện trạng tài nguyên rừng
+ Từ 1943 - 1983: tổng diện tích rừng, rừng tự nhiên, độ che phủ đều giảm .
+ Từ 1983 tới 2005: rừng nước ta đang được phục hồi
+ Chất lượng rừng bị suy giảm
- Nguyên nhân làm diện tích rừng giảm
? Nêu nguyên nhân làm diện tích và chất lượng rừng suy giảm?
Hố bom
Mĩ dải chất độc Điôxin
Đốt nương làm rẫy
Khai thác rừng trái phép
- Nguyên nhân diện tích và chất lượng rừng suy giảm: Do chiến tranh, do đốt nương làm rẫy, cháy rừng, do chuyển mục đích, khai thác không hợp lí và trái phép
? Nêu hậu quả của việc mất rừng?
- Hậu quả của việc mất rừng




+ Sạt lở đất
+ Suy giảm đa dạng sinh học
+ Gây ra lũ quét ở vùng núi
Khối băng cực Bắc đang tan
+ Lũ lụt ở đồng bằng
+ Làm nhiệt độ trái đất nóng lên ? băng tan ? nước biển dâng ? đồng bằng bị ngập....
- Giải pháp
? Đối với từng loại rừng nhà nước có những biện pháp nào để bảo vệ?
+ Đối với rừng phòng hộ: có kế hoạch và biện pháp bảo vệ, nuôi dưỡng rừng hiện có, trồng rừng trên đất trống đồi núi trọc.
+ Đối với rừng đặc dụng: bảo vệ cảnh quan, đa dạng sinh vật của các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên.
+ Đối với rừng sản xuất: khai thác đi đôi với bảo vệ và duy trì, phát triển hoàn cảnh rừng, độ phì, chất lượng rừng.
? Để thực hiện tốt các giải pháp trên nhà nước đã tiến hành giao đất giao rừng cho người dân. Đến 2010 phấn đấu đạt mục tiêu 5triệu.ha, độ che phủ đạt 43%
Suy giảm tài nguyên rừng
b. Đa dạng sinh vật
* Khái niệm về đa dạng sinh học: Đa dạng sinh học là sự phong phú, muôn hình, muôn vẻ của các loài sinh vật gồm toàn bộ các gen, loài, hệ sinh thái.
Hoạt động 3: : Đọc BSL :
+ Cặp lẻ đọc số lượng sinh vật đã biết, rút ra nhận xét?
+ Cặp chẵn đọc số lượng sinh vật mất dần và số lượng các loài có nguy cơ tuyệt chủng, rút ra nhận xét?
- Giới sinh vật tự nhiên nước ta có tính đa dạng sinh học cao (thể hiện qua các loài, hệ sinh thái, nguồn gen). VN được công nhận là một trong 15 quốc gia có đa dạng sinh học trên thế giới
Thực vật
Rừng Nam Cát Tiên
Hệ động vật VN cũng rất đa dạng,

Cá cóc Tam Đảo
Rùa vàng
Vích
Bò rừng Banteng
Cò thìa
Cò ốc
Gà đẫy
Quắm cánh xanh
Trĩ sao
Công
Trĩ hông đỏ
Gà tiền mặt đỏ
Ngan cánh trắng
Sếu đầu đỏ
Trĩ bạc
Báo gấm
Tê giác một sừng
Voọc đầu vàng Cát Bà
Voọc hông trắng Cúc Phương
Khỉ
Lợn rừng
Nai
Sao La
Thỏ vằn
Mang Trường sơn
Mang lớn
- Sinh vật nước ta hiện nay đang bị suy giảm nghiêm trọng: có nhiều loài bị mất dần, đặc biệt những loài có nguy cơ tuyệt chủng.
Một số loài động vật và thực vật có nguy cơ tuyệt chủng tại Việt Nam
Voọc mũi hếch (150)
Voọc quần đùi trắng (250)
Voọc đầu vàng (65)
Lan cẩm báo tím - loài lan hiếm, có ở Việt Nam (Lâm Đồng)
? Nguyên nhân nào làm suy giảm đa dạng sinh học ở nước ta? Nhà nước đã có những biện pháp gì để bảo vệ đa dạng TN sinh học?
- Biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học :
- Xây dựng hệ thống vườn quốc gia và các khu bảo tồn thiên nhiên.
- Ban h�nh " Sách đỏ Việt Nam ".
- Quy đ?nh khai thác.
- Nguyên nhân:
- Do diện tích rừng bị tàn phá.
- Do môi trường sống thay đổi ...
2. Sử dụng bảo vệ tài nguyên đất:
a. Hiện trạng sử dụng tài nguyên đất:
?. Dựa vào biểu đồ hãy nhận xét về tỷ trọng đất nông nghiệp và đất thoái hoá của nước ta?
- Diện tích đất thoái hoá còn khá lớn, nhiều loại đất cần cải tạo.
- Đất nông nghiệp chiếm tỉ lệ thấp (28.4%)?Bình quân đất NN/người thấp (0,1ha/người).
Vùng đất thoái hoá
b. Các biện pháp bảo vệ vào cải tạo đất
? Hãy nêu các biện pháp bảo vệ đất đồi núi và cải tạo đất đồng bằng?
Đất đồi núi:
+ L�m thủy lợi, canh tác nông - lâm kết hợp l�m ruộng bậc thang, đào hố vẩy trồng cây theo băng. + Cải tạo đất hoang, tổ chức đ?nh canh, đ?nh cư cho dân miền núi.
Đất đồng bằng :
+ Thâm canh, canh tác h?p lí, bón phân cải tạo đất, chống bạc m�u, nhiễm mặn, nhiễm phèn, chất thải công nghiệp độc hại.
- Có những quy định và biện pháp quản lí chặt chẽ đất NN ở vùng đồng bằng.
3. Sử dụng và bảo vệ các tài nguyên khác
HĐ5:
- Chia lớp thành 4 đội thi.
- 4 đội đọc những thông tin ghi ở phiếu học tập hãy xác định những thông tin nào thuộc phần tình hình sử dụng , những thông tin nào thuộc về phần giải pháp bảo vệ, cải tạo?
- Khi thời gian bắt đầu tính các đội mới được mở thông tin để đọc.
- Sau đó đội nào xong trước chạy nhanh lên bảng dính vào thông tin phản hồi.
- Đội nào đúng và nhanh nhất sẽ là đội thắng.

Bµi tËp cñng cè

Xác định các câu đúng, sai:
1. Đến nay, 70% diện tích rừng nước ta là rừng nghèo và rừng mới phục hồi.
2. Theo quy hoạch, vùng núi dốc phải nâng độ che phủ khoảng 45 - 50%.
3. Làm thu hẹp diện tích rừng, làm nghèo tính đa dạng của các kiểu hệ sinh thái, thành phần loài và nguồn gen, chủ yếu là do sự khai thác bừa bãi và phá rừng.
4. Nguồn gây ô nhiễm môi trường nước chủ yếu trên trên diện rộng hiện nay của nước ta là nước thải công nghiêp và đô thị.
Chúc các thày giáo, cô giáo mạnh khoẻ,
chúc các em học sinh học tốt!