Tiết 4: Tập làm văn:

SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
1. Ôn tập văn bản thuyết minh:

I. Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh:

a. Khái niệm:

Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức về các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, trong xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích.
b. Mục đích:

Đáp ứng được nhu cầu hiểu biết cung cấp cho con người những tri thức tự nhiên và xã hội để có thể vận dụng vào phục vụ lợi ích của mình.
c. Tính chất

* Xác thực, khoa học, rõ ràng đồng thời cũng hâp hẫn.

- Ngôn ngữ chính xác cô đọng, chặt chẽ và sinh động.
d. Phương pháp thuyết minh:

- Phương pháp nêu định nghĩa, phương pháp liệt kê, PP nêu số liệu, PP nêu ví dụ, PP so sánh, PP phân tích.
2. Văn bản thuyết minh sử dụng một số biện pháp nghệ thuật:

*Phương pháp: liệt kê, giải thích.
- Đối tượng cần thuyết minh: sự kì lạ của Đá và Nước ở Hạ Long

- VB cung cấp được tri thức khách quan, chính xác về đối tượng.
- PPgiải thích: “Nước tạo nên sự di chuyển”.

Để cho sinh động, tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật:

- Biện pháp liên tưởng, tưởng tượng thế giới diệu kì của Hạ Long

+ Nước tạo nên sự di chuyển, tạo nên thú vị của cảnh sắc

+ Tùy theo góc độ, tốc độ di chuyển của khách, tùy theo hướng ánh sáng soi rọi vào đảo đá mà thiên nhiên tạo nên thế giới sống động, biến hóa lạ lùng
- Biện pháp nhân hóa, nêu triết lí..:

+ Đá có tri giác, có tâm hồn

+ Gọi đá là thập loại chúng sinh, thế giới người, bọn người đá hối hả trở về

+ Triết lí: Thiên nhiên tạo nên thế giới bằng những nghịch lý đến lạ lùng
=> Biện pháp nghệ thuật làm cho bài văn thuyết minh thêm sinh động, hấp dẫn, làm nổi bật đặc điểm của đối tượng.
II. Luyện tập:

Bài 1.

*- Tính chất thuyết minh: có (giới thiệu loài ruồi.)
+ Phương pháp nêu định nghĩa (thuộc họ côn trùng,…); liệt kê (mắt lưới,…).

+ PP phân loại các loại ruồi: Họ hàng con rất đông, gồm Ruồi trâu, Ruồi vàng, Ruồi giấm...“ ; PP nêu số liệu (số vi khuẩn,…),
b) Nét đặc biệt của bài văn thuyết minh:

c) Gây hứng thú cho người đọc.

Văn bản tự sự như một phiên tòa.

- Biện pháp nghệ thuật: nhân hóa, liệt kê, .

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Làm bài tập 2 SKG/15

* Nắm vững nội dung bài học.

- Viết đoạn, bài văn thuyết minh về chú chó nhà em. * Chuẩn bị bài: Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

+ Nhóm 1: Chuẩn bị bài thuyết minh về cái quạt.

+ Nhóm 2: Chuẩn bị bài thuyết minh về cáí bút bi.