ÔN TẬP : SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát.
Các vật nhiễm điện hay vật mang điện tích có khả năng:
hút các vật khác
Tạo ra tia lửa điện ( phóng điện, làm sáng bóng đèn viết thử điện )
C3
Vào những ngày thời tiết khô ráo, khi lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình tivi bằng khăn bông khô, ta vẫn thấy có bụi vải bám vào chúng. Giải thích tại sao ?
Trả lời:
Vào những ngày thời tiết khô ráo, khi lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình tivi bằng khăn bông khô, những vật này cọ xát với khăn bông khô và bị nhiễm điện và hút các bụi vải ở gần do đó ta thấy có bụi vải bám vào chúng .
II. Vận dụng.
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
GHI NHỚ!!!
Có hai loại điện tích là điện tích dương và điện tích âm. Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau, khác loại thì hút nhau.
 Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện dương và các êlectrôn chuyển động xung quanh hạt nhân. Electron có thể di chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác
 Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm êlectrôn, nhiễm điện dương nếu mất bớt êlectrôn.
GHI NHỚ
Nguồn điện là một thiết bị có khả năng cung cấp dòng điện để các dụng cụ điện hoạt động.
Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng.
Các thiết bị, dụng cụ điện hoạt động khi có dòng điện chạy qua.
Hệ thống gồm nguồn điện và các thiết bị tiêu thụ điện, dây dẫn, công tắc... nối với nhau tạo thành một mạch điện .
- Dòng điện chỉ chạy trong mạch điện kín
- Mạch điện kín bao gồm các thiết bị điện nối liền với hai cực của nguồn điện bằng dây điện
KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ
Câu 2: Chất dẫn điện là gì? Chất cách điện là gì?
Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua.
Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua.
Bài tập: Trong các chất sau đây, chất nào là chất dẫn điện? Chất nào là chất cách điện?
a. Bê tông b. Dây đồng c. Dung dịch axit
d. Nhựa e. Than chì f. Không khí (ở đk thường)


1/ Kí hiệu của một số bộ phận mạch điện
I/ SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
K
K
K
Dây nối nhau
Ghi nhớ
* Mạch điện được mô tả bằng sơ đồ và từ sơ đồ mạch điện có thể lắp mạch điện tương ứng.
* Chiều dòng điện được quy ước đi từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
1
2
1. Tác dụng nhiệt
? Dịng di?n ch?y qua bĩng d�n, l�m bĩng d�n ph�t s�ng. Ta nĩi dịng di?n cĩ t�c d?ng ph�t s�ng.
Ứng dụng: Trong hoạt động của nhiều loại đèn điện: Đèn LED, đèn huỳnh quang, …..
II/ Tác dụng phát sáng
Ảnh chụp cần cẩu dùng nam châm điện
Nam châm điện là gì? Nó hoạt động dựa trên tác dụng nào của dòng điện?
I. Tác dụng từ:
1. Tính chất từ của nam châm:
Nam châm có tính chất từ vì có khả năng hút các vật bằng sắt hoặc thép.
Nam châm có khả năng làm quay kim nam châm.
BÀI 23: TÁC DỤNG TỪ, TÁC DỤNG HÓA HỌC VÀ TÁC DỤNG SINH LÍ CỦA DÒNG ĐIỆN
Lõi sắt non
Dây dẫn mảnh có vỏ cách điện
Hình 23.1
2. Nam châm điện:
I. Tác dụng từ:
1. Tính chất từ cuả nam châm:
Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy qua là …………………………
BÀI 23: TÁC DỤNG TỪ, TÁC DỤNG HÓA HỌC
VÀ TÁC DỤNG SINH LÍ CỦA DÒNG ĐIỆN
THÍ NGHIỆM
- Quan sát, mô tả và nhận xét hiện tượng xảy ra khi khóa đóng
1/ Treo một thanh sắt nhỏ trước cuộn dây
2/ Đặt một kim nam châm trước cuộn dây
Dòng điện có tác dụng từ vì nó có thể làm quay kim nam châm.
Ứng dụng: chế tạo ra nam châm điện dùng trong cần cẩu điện, chuông điện, Rơle điện từ …
Nam châm điện
Đinamô xe đạp
Chốt kẹp
Lá thép đàn hồi
Miếng sắt
Tiếp điểm
Chuông
Đầu gõ chuông
Cuộn dây quấn quanh lõi sắt non
+ -
K
Nguồn điện
Chốt kẹp
Lá thép đàn hồi
Miếng sắt
Tiếp điểm
Chuông
Cuộn dây quấn quanh lõi sắt non
Hình 23.2
* Tìm hiểu chuông điện (HS nghiêm cứu sgk)
3. Tác dụng từ
Đầu gõ chuông
II. Tác dụng hoá học:
Thí nghiệm
BÀI 23: TÁC DỤNG TỪ, TÁC DỤNG HÓA HỌC
VÀ TÁC DỤNG SINH LÍ CỦA DÒNG ĐIỆN
Quan sát Thí nghiệm: Khi khóa mở, đèn có sáng không, các thỏi than có màu gì?
Hiện tượng đồng tách khỏi dung dịch muối đồng khi có dòng điện chạy qua chứng tỏ dòng điện có tác dụng hóa học.
Kết luận: Dòng điện đi qua dung dịch muối đồng làm cho đồng tách khỏi dung dịch và bám vào thỏi than nối với cực âm tạo thành một lớp ……………………….
vỏ bằng đồng
Thí nghiệm
- Khi khóa đóng, đèn sáng: dung dịch muối đồng là ……………………………
Chất dẫn điện
- Sau đó, thỏi than nối với cực âm của nguồn điện được phủ một lớp màu ………………….
- lớp phủ này được xác định là kim loại đồng
nâu đỏ
Ứng dụng tác dụng hóa học trong việc mạ điện: mạ đồng, mạ vàng, mạ thiếc, để chống gỉ, làm đẹp các đồ trang sức…
Vật cần mạ được nối với cực âm của nguồn.
- nhúng trong dung dịch muối của kim loại mạ.
- cho dòng điện chạy qua dung dịch trong một thời gian.
Dung dịch muối bạc
Quan sát hình ảnh:
 Nếu sơ ý để cho dòng điện đi qua cơ thể người thì dòng điện sẽ làm các cơ co giật, có thể ngạt thở, thần kinh tê liệt, tim ngừng đập
III. Tác dụng sinh lí:
Nếu sơ ý để cho dòng điện đi qua cơ thể người như: tay chạm vào ổ điện, dây điện thì hiện tượng gì xảy ra?
Chủ đề 3- BÀI 23: TÁC DỤNG TỪ, TÁC DỤNG HÓA HỌC
VÀ TÁC DỤNG SINH LÍ CỦA DÒNG ĐIỆN
Dùng điện bắt cá
5. Tác dụng sinh lí
Dòng điện có tác dụng sinh lí khi nó đi qua cơ thể người và động vật.
Tuy nhiên, trong y học có thể dòng điện thích hợp để chữa bệnh: chạy điện, châm cứu điện, …( gọi là vật lý trị liệu)
5. Tác dụng sinh lí
Chơi ở gần đường dây dẫn điện …
Những nguyên nhân có thể gây tai nạn điện
Do đến gần dây dẫn có điện bị đứt và rơi xuống đất
Những nguyên nhân có thể gây tai nạn điện
Dòng điện có tác dụng từ vì nó có thể làm quay kim nam châm.
Dòng điện có tác dụng hóa học, chẳng hạn khi cho dòng điện đi qua dung dịch muối đồng thì nó tách đồng ra khỏi dung dịch, tạo thành lớp đồng bám trên thỏi than nối với cực âm.
Dòng điện có tác dụng sinh lí khi đi qua cơ thể người và động vật.
*GHI NHỚ
Dòng điện có tác dụng nhiệt vì chạy qua vật dẫn, làm vật dẫn nóng lên.
Dòng điện có tác dụng phát sáng vì khi chạy qua bóng đèn điện, có thể làm cho bóng đèn phát sáng
CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Dòng điện qua đèn điện làm đèn phát sáng
Dòng điện có thể làm quay kim nam châm
Bài 23.4/ SBT: Hãy kẻ đoạn thẳng nối mỗi điểm ở cột bên trái với một điểm ở cột bên phải trong khung dưới đây để chỉ ra sự phù hợp về nội dung giữa chúng.
BÀI TẬP
Câu 1: Tác dụng hoá học của dòng điện khi đi qua dung dịch muối đồng sunphát được biểu hiện ở chỗ:
làm dung dịch này nóng lên.
làm dung dịch này bay hơi nhanh hơn.
làm biến đổi màu của 2 thỏi than nối 2 cực của nguồn điện được nhúng trong dung dịch này.
làm biến đổi màu thỏi than nối với cực âm của nguồn điện được nhúng trong dung dịch này.
A
B
C
D
Sai
rồi
Sai
rồi
Sai
rồi
C8: Dòng điện không có tác dụng nào dưới đây ?
Làm tê liệt thần kinh.
Làm quay kim nam châm.
Làm nóng dây dẫn.
Hút các vụn giấy.
D.
IV. Vận dụng:
Chủ đề 3- BÀI 23: TÁC DỤNG TỪ, TÁC DỤNG HÓA HỌC
VÀ TÁC DỤNG SINH LÍ CỦA DÒNG ĐIỆN
VƯỢT QUA THỬ THÁCH
Câu 2 : Sắp xếp các hiện tượng và các dụng cụ dùng điện sau đây tương ứng với các tác dụng của dòng điện.
A. Khi quạt điện hoạt động lâu, sờ vào
ta thấy quạt bị nóng lên.
E. Bị điện giật do sơ ý chạm tay vào dây
điện không có vỏ bọc cách điện.
B. Bóng đèn điện phát sáng.
C. Nam châm điện
D. Mạ vàng cho vỏ chiếc đồng hồ.
Nhiệt
Phát sáng
Từ
Hóa học
Sinh lí
d. chuông vẫn kêu nếu thay cuộn dây bằng một thỏi nam châm vĩnh cửu.
Câu 3: Dựa trên hình mô tả họat động của chuông điện, hãy cho biết phát biểu nào SAI khi đóng công tắc :
a. cuộn dây trở thành nam châm điện vì có dòng điện chạy qua
b. miếng sắt bị hút về phía cuộn dây
c. đầu gõ chuông chuyển động làm chuông kêu