BÀI 1: LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH
“Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
- Chủ tịch Hồ Chí Minh -

BÀI 1:
LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH
I. TRI THỨC ĐỌC HIỂU
? Thông qua tìm hiểu em hãy cho biết thế nào là
1. Truyền thuyết:
truyền thuyết?
SGK trang 17
- Truyền thuyết: Là loại truyện kể dân gian thường kể về
2. Nhân vật truyền thuyết
những sự kiện, nhân vật lịch sử hoặc liên quan đến lịch
sử.
SGK trang 18
- Qua đó truyền thuyết thể hiện nhận thức, tình cảm của
tác giả dân gian đối với các nhân vật, sự kiện lịch sử.
- Đặc điểm của truyền thuyết được thể hiện qua cách xây
dựng nhân vật, cốt truyện, sử dụng yếu tố kì ảo, lời kể …
? Nhân vật truyền thuyết có những đặc điểm nào?
- Thường có những điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất,
tài năng, sức mạnh …
- Thường gắn với sự kiện lịch sử và có công lớn đối với
cộng đồng.
- Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ.

BÀI 1:
LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH
I. TRI THỨC NGỮ VĂN
? Thông qua tìm hiểu em hãy cho biết cốt truyện
1. Truyền thuyết:
truyền thuyết có đặc điểm gì?
SGK trang 17
- Thường xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật mà cộng
đồng truyền tụng, tôn thờ
2. Nhân vật truyền thuyết
- Thường sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức
SGK trang 18
mạnh khác thường của nhân vật.
3. Cốt truyện truyền thuyết
- Cuối truyện thường gợi nhắc các dấu tích xưa còn lưu lại đến
SGK trang 18
hiện tại.
4. Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết
? Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết được sử dụng với
SGK trang 18
mục đích gì?
- Là những hình ảnh, chi tiết kì lạ, hoang đường, là sản phẩm
của trí tưởng tượng và nghệ thuật hư cấu dân gian.
- Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết được sử dụng khi cần thể sức
mạnh của nhân vật truyền thuyết, phép thuật của thần linh …
- Qua đó thể hiện nhận thức, tình cảm của nhân dân đối với các
nhân vật, sự kiện lịch sử.

VĂN BẢN 1

GV: NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

Văn bản 1.Văn bản 1.

THÁNH
THÁNHGIÓNG
GIÓNG

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
Đọc và xếp các chi tiết dưới đây theo đúng trình tự
1. Thể loại:
xuất hiện trong truyện Thánh Gióng (học sinh làm vào
Truyền thuyết
phiếu học tập):
2. Tóm tắt
(1) Giặc Ân xâm lược, vua sai sứ giả rao tìm người tài cứu
2-3-5-1-6-4-8-7-9
nước.
(2) Hai vợ chồng ông lão ao ước có một đứa con.
(3) Bà ra đồng thấy một vết chân to ướm thử.
(4) Gióng lớn nhanh như thổi, bà con làng xóm phải góp
gạo nuôi.
(5) Bà sinh ra Gióng, lên ba vẫn không biết nói.
(6) Nghe tiếng rao, Gióng liền nói được ngỏ lời xin đi đánh
giặc.
(7) Gióng cùng ngựa sắt lên núi Sóc Sơn và bay lên trời.
(8) Vua cho mang ngựa sắt, roi sắt, giáp sắt đến, Gióng
vươn vai cao hơn trượng, phi ngựa xông vào trận, giặc tan.
(9) Vua nhớ công ơn, lập đền thờ.

Văn bản 1.Văn bản 1.

THÁNH
THÁNHGIÓNG
GIÓNG

Văn bản 1.

THÁNH GIÓNG
THÁNH GIÓNG

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
1. Thể loại:
? Ai là nhân vật chính? Truyện sử dụng
2. Tóm tắt
ngôi kể nào? Dựa vào đâu em nhận ra
3. Nhân vật, ngôi kể
ngôi kể đó? Lời kể của ai?
- Nhân vật chính: Gióng.
- Ngôi kể: Ngôi thứ ba
- PTBĐ: Tự sự
4. Bố cục:
- P1: Từ đầu… nằm đấy: Sự ra đời của Gióng
- P2: Tiếp… cứu nước: Sự trưởng thành của Gióng
- P3: Tiếp… lên trời: Gióng đánh tan giặc và bay về trời
- P4: Còn lại: Những vết tích còn lại của Gióng.

Văn bản 1.

THÁNH GIÓNG
THÁNH GIÓNG

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN

II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Các chi tiết kì ảo.

1. Liệt kê một số chi tiết kì
ảo gắn liền với các sự việc
sinh ra và lớn lên, ra trận
và chiến thắng, bay về trời
của nhân vật Gióng.

THÁNH GIÓNG

Văn bản 1.
1. Các chi tiết kì ảo

- Bà mẹ ướm bàn chân to - thụ thai, 12 tháng mới sinh; cậu bé lên ba không nói, cười, đi,
đặt đâu nằm đấy.
- Khi sứ giả đi tìm người tài giỏi cứu nước, thì Gióng bỗng cất tiếng nói mời sứ giả vào - Sự việc sinh đó là tiếng nói đầu tiên của cậu
ra và lớn lên:
- Cậu bé mới 3 tuổi yêu cầu sứ giả nói với nhà vua nhu cầu về việc rèn áo giáp sắt, ngựa
sắt và roi sắt và khẳng định sẽ phá tan lũ giặc.
- Sau khi sứ giả rời đi, Gióng lớn nhanh như thổi, cơm ăn mấy cũng không biết no, áo vừa
mặc xong đã căng đứt chỉ
- Ra trận và
chiến thắng:

- Chú bé vùng dậy, vươn vai một cái bỗng biến thành một tráng sĩ mình cao hơn trượng,
oai phong, lẫm liệt
- Vỗ tay vào mông ngựa, ngựa hí dài mấy tiếng vang dội
- Ngựa phun lửa, tráng sĩ thúc ngựa phi thẳng đến nơi có giặc, đón đầu chúng đánh giết hết
lớp này đến lớp khác.
- Roi sắt gãy, tráng sĩ bèn nhổ những cụm tre cạnh đường quật vào giặc.

- Bay về trời:  - Gióng một mình một ngựa, lên đỉnh núi, cởi áo giáp sắt bỏ lại rồi cả người lẫn ngựa từ từ
bay về trời

Văn bản 1.

THÁNH GIÓNG
THÁNH GIÓNG

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI

2. Nhân vật Gióng đã nói gì với mẹ và sứ giả khi biết
tin nhà vua đang tìm người tài đánh giặc cứu nước?
Theo em, vì sao khi nghe Gióng nói, sứ giả "vừa kinh
ngạc, vừa mừng rỡ"?

1. Các chi tiết kì ảo.
- Truyện có nhiều chi tiết kì ảo
2. Lời của nhân vật
- Khi Gióng nghe được tin sứ giả theo lệnh vua đi tìm người
- Lời của Gióng đòi đi đánh giặc
3. Thái độ của tác giả dân gian dành tài giỏi cứu nước, đã nói với mẹ: “Mẹ ra mời sứ giả vào đây"
và nói với sứ giả: "Ông về tâu vua sắm cho ta một con ngựa
cho nhân vật

sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ
giặc này".
- Theo em, khi nghe Gióng nói, sứ giả kinh ngạc vì Gióng chỉ
là một đứa trẻ, đặt đâu nằm đó, lên ba không biết nói cười mà
nay khi nghe tin đất nước có giặc ngoại xâm bỗng cất lên
tiếng nói được. 
- Sứ giả mừng rỡ vì thế giặc đang mạnh, tình thế đất nước lại
đang vô cùng cấp bách, sứ giả đi khắp nơi để tìm người tài
mà chưa tìm được, mà nay đã gặp được người nhận nhiệm vụ
khó khăn này.

Văn bản 1.

THÁNH GIÓNG
THÁNH GIÓNG

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Các chi tiết kì ảo.
- Truyện có nhiều chi tiết kì ảo
2. Lời của nhân vật
- Lời của Gióng đòi đi đánh giặc

3. Văn bản trên đã sử dụng nhiều từ ngữ khác nhau
để chỉ nhân vật Gióng. Em hãy liệt kê các từ ngữ ấy
thành hai nhóm theo hai thời điểm: trước và sau khi
Gióng "vươn vai" thành tráng sĩ để ra trận đánh
3. Thái độ của tác giả dân gian dành giặc?
cho nhân vật
Trước khi Gióng trở
Sau khi Gióng trở thành
thành tráng sĩ để ra trận tráng sĩ để ra trận đánh
đánh giặc
giặc
cậu bé
đứa trẻ
đứa bé
chú bé

tráng sĩ
Phù Đổng Thiên Vương

Văn bản 1.

THÁNH GIÓNG
THÁNH GIÓNG

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Các chi tiết kì ảo.
- Truyện có nhiều chi tiết kì ảo
2. Lời của nhân vật
- Lời của Gióng đòi đi đánh giặc

4. Từ kết quả liệt kê ở câu 3, hãy cho biết từ ngữ nào
được lặp lại nhiều lần nhất và việc lặp lại ấy có tác
dụng thế nào?
- Từ ngữ được lặp lại nhiều nhất là từ "tráng sĩ" (lặp lại 7
3. Thái độ của tác giả dân gian dành lần). 
cho nhân vật
- Tác dụng: 
- Trân trọng những người anh hùng    + Thể hiện quan niệm của nhân dân ta về người anh
cứu nước
hùng, tráng sĩ phải có sức mạnh cường tráng, chí khí
4. Đặc điểm của nhân vật
mạnh mẽ, lập được những chiến công lớn. 
   + Cái vươn vai của Gióng đã đạt đến độ phi thường ấy:
Gióng trở thành tráng sĩ, dùng sức mạnh để tiêu diệt giặc
ngoại xâm, cứu giúp đất nước khỏi chiến tranh, bảo vệ
bờ cõi nước ta.

Văn bản 1.

THÁNH GIÓNG
THÁNH GIÓNG

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Các chi tiết kì ảo.
- Truyện có nhiều chi tiết kì ảo
2. Lời của nhân vật
- Lời của Gióng đòi đi đánh giặc
3. Thái độ của tác giả dân gian dành cho nhân
vật
- Trân trọng những người anh hùng cứu nước

5. Nhân vật truyền thuyết thường xuất hiện nhằm
thực hiện một nhiệm vụ lớn lao. Nhiệm vụ của Gióng
là gì và quan trọng như thế nào?

- Nhân vật truyền thuyết thường xuất hiện nhằm thực
hiện một nhiệm vụ lớn lao.
   + Nhiệm vụ của Gióng là đánh đuổi giặc ngoại xâm
4. Đặc điểm của nhân vật
  + Nhiệm vụ của Gióng quan trọng vì Gióng đánh giặc
- Có công lớn được nhân dân tôn thờ
5. Đặc điểm cốt truyện truyền để bảo vệ độc lập dân tộc, giúp nhân dân ta có một cuộc
sống ấm no, yên bình.
thuyết

Văn bản 1.

THÁNH GIÓNG
THÁNH GIÓNG

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Các chi tiết kì ảo.
- Truyện có nhiều chi tiết kì ảo
2. Lời của nhân vật
- Lời của Gióng đòi đi đánh giặc
3. Thái độ của tác giả dân gian dành cho nhân
vật
- Trân trọng những người anh hùng cứu nước
4. Đặc điểm của nhân vật
- Có công lớn được nhân dân tôn thờ

6. Theo một số bạn, truyện Thánh Gióng lẽ ra nên kết
thúc ở câu “Đến đây, một mình một ngựa, tráng sĩ lên
đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa từ
từ bay lên trời". Các bạn ấy cho rằng: phần văn bản
sau câu văn này là không cần thiết, vì không còn gì
hấp dẫn nữa. Em có đồng ý như vậy không? Vì sao?

- Em không đồng ý với ý kiến trên
5. Đặc điểm cốt truyện
- Lí do: 
- Kết thúc truyện nhắc các dấu tích   + Vì phần cuối truyện kể về những dấu tích của Gióng
xưa còn lưu lại
còn để lại khiến cho câu chuyện hấp dẫn hơn. Đó là
6. Ý nghĩa
những di sản mà Thánh Gióng thể lại cho dân tộc ta đến
ngày nay.
 + Qua đó cũng thể hiện sự trân trọng, biết ơn, niềm tự
hào và ước muốn của nhân dân ta về một người anh
hùng dân tộc.

Văn bản 1.

THÁNH GIÓNG
THÁNH GIÓNG

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Các chi tiết kì ảo.
- Truyện có nhiều chi tiết kì ảo
2. Lời của nhân vật
- Lời của Gióng đòi đi đánh giặc
3. Thái độ của tác giả dân gian dành cho nhân
vật
- Trân trọng những người anh hùng cứu nước
4. Đặc điểm của nhân vật
- Có công lớn được nhân dân tôn thờ
5. Đặc điểm cốt truyện
- Kết thúc truyện nhắc các dấu tích xưa còn lưu lại

7. Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, em có suy nghĩ gì về
truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của dân tộc
ta?
- Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, em thấy rằng Gióng chính
là hình ảnh của nhân dân ta, khi đất nước lâm nguy thì nhân
dân sẵn sàng đứng ra cứu nước, giống như Gióng:
 + Chi tiết Gióng cất tiếng nói đầu tiên đòi đánh giặc đã thể
hiện lòng yêu nước, tinh thần quật cườmg luôn có sẵn trong
mỗi người dân. 
+ Sau khi Gióng gặp sứ giả, ăn mấy cũng không đủ no thì
nhân dân ta đã góp gạo nuôi Gióng, điều đó thể hiện tinh thần
6. Ý nghĩa
Thánh Gióng chính là hình tượng đoàn kết, sự đồng lòng của cả dân tộc trong công cuộc chống
người anh hùng tiêu biểu cho lòng yêu giặc ngoại xâm. 
nước, chống giặc ngoại xâm của nhân  

dân ta.

LUYỆN TẬP

Viết đoạn văn (từ 5 – 7 câu) kể lại một sự việc
trong văn bản “Thánh Gióng” bằng lời của
một nhân vật do em tự chọn.