KIểM TRA BàI Cũ
Thế nào là thành phần biệt lập của câu? Cho ví dụ?

Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)


2.Kết luận

a)Này : Dùng để gọi
b)Thưa ông:Dùng để đáp
(tạo lập cuộc thoại)
(duy trì cuộc thoại)
-Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
- Thành phần gọi -đáp cũng là thành phần biệt lập.
I-THàNH PHầN GọI-ĐáP
1.Bài tập
a) - Này, bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà nghe rát thế không?
b) - Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ?
Ông Hai đặt bát nước xuống chõng hỏi. Một người đàn bà mau miệng trả lời:
- Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ.
(Kim Lân, Làng)
* Nhận xét
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
I- THàNH PHầN GọI-ĐáP.
Bài tập
Kết luận
-Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
-Thành phần gọi -đáp cũng là thành phần biệt lập.

Bài tập nhanh:
Bầu ơi thương lấy bí cùng,
Tuy rằng khác giống, nhưng chung một giàn.
(Ca dao)
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
I-THàNH PHầN GọI -ĐáP.
-Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II- THàNH PHầN PHụ CHú
1. Bài tập
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
I-THàNH PHầN GọI -ĐáP.
-Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II- THàNH PHầN PHụ CHú
1. Bài tập
a. Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng là đứa con duy nhất của anh, chưa đầy một tuổi.
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)


* Nhận xét
a
và cũng là đứa con
duy nhất của anh
Chú thích thêm
Giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy
a.Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh chưa đầy một tuổi.
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
I-THàNH PHầN GọI -ĐáP.
-Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II- THàNH PHầN PHụ CHú
1. Bài tập
b. Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm.
(Nam Cao, Lão Hạc)



* Nhận xét
a
và cũng là đứa con
duy nhất của anh
Chú thích thêm
Giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy
b
tôi nghĩ vậy.
Chú thích suy nghĩ
riêng của "tôi"
Giữa hai dấu phẩy
b. Lão không hiểu tôi và tôi càng buồn lắm.
(Nam Cao, Lão Hạc)
Tiết 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
I- THàNH PHầN GọI- ĐáP.
-Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II- THàNH PHầN PHụ CHú
Bài tập
c. Cô bé nhà bên (có ai ngờ)
Cũng vào du kích
Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích
Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi).
* Nhận xét ( Giang Nam, Quê hương)
a
và cũng là đứa con duy nhất của anh
Chú thích thêm
Giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy
b
tôi nghĩ vậy
Chú thích suy nghĩ
riêng của "tôi"
Giữa hai dấu phẩy
c
- có ai ngờ
-Sự ngạc nhiên của"tôi"
-Sự xúc động của "tôi"
Thương thương
quá đi thôi
Giữa hai dấu
ngoặc đơn
c.
Cô bé nhà bên
Cũng vào du kích
Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích
Mắt đen tròn.
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
I- THàNH PHầN GọI- ĐáP.
-Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II- THàNH PHầN PHụ CHú
Bài tập
2. Kết luận



a
và cũng là đứa con duy nhất của anh
Chú thích thêm
Giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy
b
tôi nghĩ vậy
Chú thích suy nghĩ
riêng của "tôi"
Giữa hai dấu phẩy
c
- có ai ngờ
-Sự ngạc nhiên của"tôi"
-Sự xúc động của "tôi"
Thương thương
quá đi thôi
Giữa hai dấu
ngoặc đơn
d, Mỗi thanh niên phải cố gắng học, tu dưỡng đạo đức, phẩm chất của mình để trở thành những con người toàn diện: có đức, có tài.
d
có đức, có tài
Chú thích thêm
Đặt sau dấu
hai chấm
- Thành phần phụ chú để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, sau dấu hai chấm
- Thành phần phụ chú cũng là thành phần biệt lập.
d, Mỗi thanh niên phải cố gắng học, tu dưỡng đạo đức, phẩm chất của mình để trở thành những con người toàn diện.
*Nhận xét
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
i. THàNH PHầN GọI -ĐáP
-Thành phần gọi- đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II. THàNH PHầN PHụ CHú
- Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, sau dấu hai chấm
III. LUYệN TậP
1. Bài tập 1
Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn. Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ. Người cứ ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.

- Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ. Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã. Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
- Tìm thành phần gọi -đáp;
Từ nào để gọi, từ nào để đáp;
Quan hệ giữa người gọi và người đáp.
- Từ dùng để gọi: Này.
-Từ dùng để đáp : Vâng.
- Quan hệ:
Trên - dưới
Thân mật
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
i. THàNH PHầN GọI -ĐáP
-Thành phần gọi- đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II. THàNH PHầN PHụ CHú
- Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, sau dấu hai chấm.
III. LUYệN TậP
1. Bài tập 1
2. Bài tập 3, 4 :

a) Chúng tôi, mọi người - kể cả anh, đều tưởng con bé
sẽ đứng yên đó thôi.
b) Giáo dục tức là giải phóng. Nó mở ra cánh cửa dẫn đến
hoà bình, công bằng và công lí. Những người nắm giữ chìa
khoá của cánh cửa này - các thầy, cô giáo, các bậc cha
mẹ, đặc biệt là những người mẹ - gánh một trách nhiệm
vô cùng quan trọng, bởi vì cái thế giới mà chúng ta để lại
cho các thế hệ ma sau sẽ tuỳ thuộc vào những trẻ em mà
chúng ta để lại cho thế giới ấy.
(Vũ Khoan, Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới)
- Tìm thành phần phụ chú - bổ sung điều gì
Liên quan đến những từ ngữ nào trước đó?
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
i. THàNH PHầN GọI -ĐáP
-Thành phần gọi- đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II. THàNH PHầN PHụ CHú
- Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, sau dấu hai chấm.
III. LUYệN TậP
1. Bài tập 1
2. Bài tập 3, 4 :

a) Chúng tôi, mọi người - kể cả anh, đều tưởng con bé
sẽ đứng yên đó thôi.

- Tìm thành phần phụ chú - bổ sung điều gì?
Liên quan đến những từ ngữ nào trước đó?
Thêm một đối tượng vào những người đang nói về bé Thu
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
i. THàNH PHầN GọI -ĐáP
-Thành phần gọi- đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II. THàNH PHầN PHụ CHú
- Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, sau dấu hai chấm.
III. LUYệN TậP
2. Bài tập 3, 4 :
b) Giáo dục tức là giải phóng. Nó mở ra cánh cửa dẫn đến
hoà bình, công bằng và công lí. Những người nắm giữ chìa
khoá của cánh cửa này - các thầy, cô giáo, các bậc cha
mẹ, đặc biệt là những người mẹ - gánh một trách nhiệm
vô cùng quan trọng, bởi vì cái thế giới mà chúng ta để lại
cho các thế hệ ma sau sẽ tuỳ thuộc vào những trẻ em mà
chúng ta để lại cho thế giới ấy.
(Vũ Khoan, Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới)
Thêm một đối tượng vào những người đang nói về bé Thu
Kể cả anh
Mọi người
Xác định rõ những người nắm giữ cánh cửa giáo dục
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
i. THàNH PHầN GọI -ĐáP
-Thành phần gọi- đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II. THàNH PHầN PHụ CHú
- Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, sau dấu hai chấm.
III. LUYệN TậP
1. Bài tập 2 (SGK)
2. Bài tập số 3, 4 (SGK)
3. Bài tập số 5 (SGK)


Hình thức: + Đoạn văn ngắn
+ Có câu chứa thành phần phụ chú.

-Nội dung: Suy nghĩ của em về việc thanh niên chuẩn bị hành trang bước vào thế kỉ mới.

Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
i. THàNH PHầN GọI -ĐáP
-Thành phần gọi- đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II. THàNH PHầN PHụ CHú
- Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, sau dấu hai chấm.
III. LUYệN TậP
1. Bài tập 2 (SGK)
2. Bài tập số 3, 4 (SGK)
3. Bài tập số 5 (SGK)

Tuoồi treỷ phaỷi hửụựng tụựi tửụng lai, tuoồi treỷ Vieọt Nam
cuừng theỏ! Tửụng lai - ủoự laứ nhửừng gỡ chửa coự hoõm nay.
Thanh nieõn muoỏn ủaùt ủửụùc moọt tửụng lai tửụi saựng thỡ phaỷi nỗ lửùc ngay tửứ baõy giụứ, baống vieọc chuaồn bũ cho mỡnh moọt haứnh trang tinh tha�n vửừng chaộc- ủoự laứ tri thửực, kú naờng , thoựi quen., ủeồ thanh nieõn coự theồ tửù tin trửụực maùng thoõng tin toaứn ca�u, trửụực sửù ủoứi hoỷi cuỷa hoọi nhaọp kinh teỏ theỏ giụựi vụựi tớnh kổ luaọt vaứ cửụứng ủoọ lao ủoọng cao. Muoỏn v?y, thanh nieõn phaỷi tieõn phong trong hoùc taọp vaứ hoùc taọp coự hieọu quaỷ, kũp thụứi vaọn duùng tri thửực aỏy vaứo sửù nghieọp coõng nghieọp hoựa, hieọn ủaùi hoựa ủaỏt nửụực. Vaứ cuừng chổ coự nhử vaọy, thanh nieõn mụựi xửựng ủaựng laứ muứa xuaõn vúnh cửỷu cuỷa nhaõn loaùi!



Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
i. THàNH PHầN GọI -ĐáP
-Thành phần gọi- đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
II. THàNH PHầN PHụ CHú
- Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, sau dấu hai chấm.
III. LUYệN TậP


Các thành phần biệt lập
Thành phần
tình thái
Thành phần
cảm thán
Thành phần
gọi - đáp
Thành phần
phụ chú
Vận dụng
Vi?t 1 do?n van ng?n trỡnh b�y suy nghi c?a em v? phuong phỏp d?c sỏch, trong dú cú ch?a cõu van cú th�nh ph?n ph? chỳ.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Nhận định sau là đúng hay sai ? Từ “Vâng” trong câu văn: “Vâng, con đồng ý !” dùng để tạo lập cuộc thoại.
A. Đúng B. Sai.
Câu 2. Từ “Này” trong câu văn: “Này, hãy đến đây nhanh lên” là thành phần gì trong câu ?
A. Thành phần phụ chú. B. Thành phần gọi đáp.`
C. Thành phần tình thái. D. Thành phần cảm thán.
Câu 3. Trong câu văn “Anh nắm chặt tay Liên, cái bàn tay ấm nóng quen thuộc ấy, lòng như thấy vui lên”, thành phần phụ chú có quan hệ như thế nào với các từ ngữ trước đó?
A. Quan hệ bổ sung. B. Quan hệ nguyên nhân.
C. Quan hệ điều kiện D. Quan hệ kết quả.
B
A
B
Câu 4. Thành phần phụ chú trong câu văn: “Anh nắm chặt tay Liên, cái bàn tay ấm nóng quen thuộc ấy, lòng như thấy vui lên”, thành phần phụ chú có ý nghĩa gì ?
A. Miêu tả bàn tay Liên.
B. Bộc lộ tình cảm của chàng trai
C. Thể hiện rõ hành động của chàng trai.
D. Khẳng định vai trò của hơi ấm bàn tay Liên đối với tâm trạng của chàng trai.
Câu 5. Trong số các câu văn sau đây, câu nào có thành phần phụ chú ?
A. Bẩm ngài, áo của ngài đây ạ !
B. Chao ôi, cuộc đời thật đáng buồn !
C. Tôi, kể cả anh nữa, đã hiểu lầm nó.
D. Có lẽ tôi đã không gặp may
C
A
CÂU HỎI GHÉP ĐÔI
Câu 8. Mỗi thành phần biệt lập trong các câu văn sau đều có tác dụng đối với việc diễn đạt nội dung ý nghĩa của câu. Hãy nối mỗi dòng của cột trái với một dòng của cột phải sao cho phù hợp.
a. Bác ơi, cho cháu hỏi chợ Đông Ba ở đâu ?
b. Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ !
c. Chắc chắn tôi sẽ trở lại
Khẳng định thái độ tin cậy
2. Duy trì quan hệ giao tiếp
3. Tạo lập quan hệ giao tiếp
- Trâu ơi ta bảo trâu này.
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.
- Hỡi cô cắt cỏ bên sông.
Có muốn ăn nhãn thì lồng quang sang.
- Bồng bồng cõng chồng đi chơi.
Đi đến chỗ lội đánh rơi mất chồng.
- Chị em ơi cho tôi mượn cái gàu sòng.
Để tôi tát nước múc chồng tôi lên.
- Hỡi cô tát nước bên đàng.
Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi
- Ai ơi bưng bát cơm đầy.
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần).
Tìm 5 câu ca dao có thành phần gọi đáp.
Ti?t 103: Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)
I- Thành phần gọi - đáp.
-Thành phần biệt lập được
dùng để tạo lập hoặc để
duy trì quan hệ giao tiếp.
II- Thành phần phụ chú
- Bổ sung, giải thích thêm
một số chi tiết cho nội
dung chính của câu.
- TPPC thường được đặt
giữa hai dấu gạch ngang,
hai dấu phẩy, hai dấu
ngoặc đơn hoặc giữa một
dấu gạch ngang với một
dấu phẩy, sau dấu hai
chấm
III- Luyện tập


Các thành phần biệt lập
Thành phần
tình thái
Thành phần
cảm thán
Thành phần
gọi - đáp
Thành phần
phụ chú
Bài tập về nhà
Ôn lại các thành phần biệt lập
Làm bài tập 3 (c) và làm lại các bài tập đã làm vào vở bài tập
Chuẩn bị bài: Liên kết câu và liên kết đoạn văn