Nguyên tác : Đặng Trần Côn
Bản Diễn : Đoàn Thị Diễm
I-KHÁI QUÁT
Tác giả dịch giả: Đặng Trần Côn
- Quê ở Thanh Xuân, Hà Nội , sống vào thế kỉ XVIII
- Tác phẩm chính: Chinh phụ Ngâm, 1 số bài thơ phú chữ hán
I-KHÁI QUÁT
Hoàn cảnh sáng tác

- Đầu đời lê Hiến Tông nhiều cuộc khởi nghĩa nông nhân nổ ra, triều đình cắt quân dẹp loạn

cảm động trước nổi đau khổ của con người Đặng trần Côn Viết Chinh Phụ Ngâm
I-KHÁI QUÁT
Nội Dung Chính:
- gồm 476 câu
- Sự oán ghét chiến tranh phong kiến phi nghĩa
- thể hiện tâm trang khao khát tình yêu, hạnh phúc lứa đôi.
I-KHÁI QUÁT
Vị trí đoạn trích
- Câu 193- 216 trong bản diển nôm, nằm ở phần đầu tác phẩm
I-KHÁI QUÁT
Bố cục đoạn trích:
Đoạn 1: 8 câu đầu
Đoạn 2: 4 câu tiếp
Đoạn 3: 4 câu tiếp
Đoạn 4: 8 câu cuối
II-PHÂN TÍCH.
8 câu đầu: tình cảnh lẻ loi cô đơn của người chinh phụ


Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
-Không Gian:
+‘’ rèm thưa, hiên vắng’’-> Quạnh quẽ, hiu vắng,chặt hẹp , tù túng.
-Hành Động:
+‘gieo từng bước’-> uể oải, thiếu sức sống.
+‘rủ thác’-> bồn chồn lo lắng.
-Trạng thái :
+thầm .
+Đòi phen.


II-PHÂN TÍCH.
8 câu đầu: tình cảnh lẻ loi cô đơn của người chinh phụ
Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng ?
Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.

-Tâm thế ngóng trong:
+Ngóng tin chồng: ’ thước chẳng mách tin’.
+Độc thoại với đèn: “ đèn biết chăng”.
+Độc thoại nội tâm: ” lòng thiếp riêng bi thiết”.
II-PHÂN TÍCH.
8 câu đầu: tình cảnh lẻ loi cô đơn của người chinh phụ
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương !

-Dáng vẻ: “bóng người khá thương”
+“Bóng người”: sự lẽ loi cô độc chán chường
+“khá thương”: nổi niềm thương thân
II-PHÂN TÍCH.
4 câu tiếp cảm giác về thời gian chờ đợi mòn mõi của người chinh phụ
Gà eo óc gáy sương năm trống,
Hoè phất phơ rủ bóng bốn bên.

- Từ láy tượng thanh: eo óc tiếng kéo dài dai dẳng, nghe chói tay.
- hình ảnh: gà, gáy sương năm trống
+ gà gáy báo hiệu canh 5, báo hiệu người vợ tre xa ch
II-PHÂN TÍCH.
- Hình ảnh: hòe rủ bóng bên không gian hiu quạnh.
-> Không gian vắng lặng tỉnh mịch ban đêm là lúc tâm trạng được bộc lộ cảnh vật hay chính là người chinh phụ đang cô độc u sầu .
II-PHÂN TÍCH.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.

-so sánh
“khắc giờ như niên” từng giờ ban ngày trôi qua dài như cả năm
“mối sầu tựa miền biển xa”nổi thương nhớ ké
II-PHÂN TÍCH.
4 câu tiếp theo: nổi gắng gượng để thoát khỏi sự bủa vây của cảm giác cô đơn

Hương gượng đốt, hồn đà mê mải,
Gương gượng soi, lệ lại chứa chan.
Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.
II-PHÂN TÍCH.
Đốt hương
+khiến không khí trở nên ấm cúng, làm cho tâm hồn trở nên thanh thản hơn
+hồn đà mê mai: hồn lại mê man, bấn loạn
II-PHÂN TÍCH.
Soi gương
+để trang điểm làm bản thân xinh đẹp tươi tắn hơn
+lệ lại châu chan: không cầm đc nước mắt .
II-PHÂN TÍCH.
Gảy đàn
+sắt cầm: cảnh vợ chồng hòa thuận
-> tạo âm thanh tươi vui giải tả nổi nhớ mong
+dây uyên: lứa đôi gắn bố hòa hợp
phím loan: lứa đôi gắn bó
-> điềm gỡ của vợ chồng cặp đôi đang xa nhau
II-PHÂN TÍCH.
8 câu cuối :niềm mong ước gửi tấm lòng thương nhớ của người chinh phụ đến cho chồng
Lòng này gửi gió đông có tiện ?
Nghìn vàng xin gửi đến non Yên
Non Yên dù chẳng tới miền
Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời
Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu
Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong
II-PHÂN TÍCH.

Hình ảnh thiên nhiên:
+ Gió đông: gió mùa xuân, gió báo tin vui, thể hiện sự sum họp, đoàn viên.
+ Non Yên: núi Yên Nhiên, nơi phương bắc xa xăm – nơi người chồng đang chinh chiến.
- Biện pháp nghệ thuật
+ Hình ảnh ước lệ: non Yên.
+ Điệp ngữ vòng: non Yên, trời
+ Từ láy: thăm thẳm, đau đáu.

II-PHÂN TÍCH.
⇒ Không gian vô tận, mênh mông, không giới hạn, không chỉ là không gian vô tận ngăn cách hai vợ chồng, mà còn là nỗi nhớ không nguôi, không tính đếm được của người chinh phụ, là tình yêu thương của người vợ nơi quê nhà.
II-PHÂN TÍCH.
Cảnh buồn người thiết tha lòng
Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

- Hai câu thơ mang tính khái quát, triết kí sâu sắc
- Lời thơ chuyển sang độc thoại nội tâm, trực tiếp bày tỏ nỗi lòng người chinh phụ với hình ảnh người chinh phu tràn ngập trong tâm tưởng.
III-TỔNG KẾT.
Bằng nghệ thuật tả cảnh tả tình điêu luyện, tác giả đã diễn tả thành công những cung bậc cảm xúc khác nhau trong lòng người chinh phụ và thông qua đó lên án chiến tranh phi nghĩa, đề cao hạnh phúc lứa đôi...
Tác phẩm Chinh phụ ngâm đã toát lẻn tư tưởng chủ đạo trong ván chương một thời, đó là tư tưởng đòi quyền sống, quyền được hưởng hạnh phúc rất chính đáng của con người.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Huỳnh Như