Chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học cấp Tiểu học
Môn: Luyện từ & câu
RU?I D?U MÂM XÔI ĐẬU
1
2
4
3
Vui để học

Tìm và giải thích nghĩa của các từ đồng âm trong bài ca dao sau:
Bà già đi chợ Cầu Đông,
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng.
Thầy bói gieo quẻ nói rằng,
Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.
* lợi 1: lợi ích,lợi lộc.
* lợi 2,3: lợi răng( bộ phận ở khoang miệng gắn liền với răng)
Câu 1
Tìm từ đồng âm chứa các tiếng :
thu, nam.
Câu 2
thu: mùa thu, thu hoạch.
nam : hướng nam, nam nữ.

Những cụm từ nào là từ đồng âm?
Câu 3
lọ mực, con mực.
chân bàn, bàn chân, chân tường, chân mây.
Thế nào là từ đồng âm? Em hãy cho một ví dụ minh họa.
Câu 4
Luyện từ và câu
Từ nhiều nghĩa
Thứ năm ngày 22 tháng 11 năm 2007
chân bàn, bàn chân, chân tường, chân mây.
Câu đố
Cứ đến tháng đến ngày
Không hạt gieo vẫn mọc
Mầm mọc cũng lạ thay
Như viên sỏi trắng muốt

Là cái tai
Đường ngay thông thống
Hai cống hai bên
Trên hàng gương
Dưới hàng lược.

Chồng một bên, vợ một bên
Có nghe mà chẳng thể nhìn thấy nhau.

Là cái gì?
Là cái gì?
Là cái gì?
Là cái răng
Là cái mũi
Bài 1:Tìm nghĩa ở cột B thích hợp với mỗi từ ở cột A:
Nghĩa của từ
Nghĩa gốc
a/.Bộ phận ở hai bên đầu người và động vật dùng để nghe
b/. Phần xương cứng, màu trắng, mọc trên hàm, dùng để cắn, giữ và nhai thức ăn.
c/.Bộ phận nhô lên ở giữa mặt người hoặc động vật có xương sống, dùng để thở và ngửi.
Răng của chiếc cào dùng để cào, không dùng để nhai.
Mũi thuyền nhọn dùng để rẽ nước, không dùng để thở
Tai ấm giúp ta cầm được ấm rót nước, không dùng để nghe.
Nghĩa chuyển

Bài 2: Nghĩa của các từ in đậm trong khổ thơ
sau có gì khác nghĩa của chúng ở bài tập 1?

Răng của chiếc cào
Làm sao nhai được ?

Mũi thuyền rẽ nước
Thì ngửi cái gì?

Cái ấm không nghe
Sao tai lại mọc ?
Chỉ vật nhỏ, sắc, sắp đều nhau thành hàng.
Chỉ bộ phận có đầu nhọn nhô ra phía trước.
Chỉ bộ phận ở hai bên, chìa ra giống như cái tai.
Giống nghĩa
Khác nghĩa
Nghĩa của từ răng, mũi, tai
ở bài 1 và bài 2 có gì giống nhau?
Ghi nh?:
Từ nhiều nghĩa là từ có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển. Các nghĩa của từ nhiều nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ với nhau.
thuộc nhóm từ :
a/.Từ đồng âm
b/.Từ đồng nghĩa
c/.Từ nhiều nghĩa
Những cụm từ : chân bàn, bàn chân, chân tường, chân mây.
Bài 1:Trong những câu nào, từ mắt, chân, đầu mang nghĩa gốc và trong những câu nào, chúng mang nghĩa chuyển?
a/.Mắt: -Đôi mắt bé mở to.
-Quả na mở mắt.
b/.Chân: -Lòng ta vẫn vững như
kiềng ba chân.
-Bé đau chân.
c/.Đầu: -Khi viết, em đừng ngoẹo đầu.
-Nước suối đầu nguồn rất trong.
Bài 2:Các từ chỉ bộ phận người và cơ thể động vật thường là từ nhiều nghĩa. Hãy tìm một số ví dụ về sự chuyển nghĩa của những từ sau: , cổ, tay.
Lưỡi, miệng
TRÒ CHƠI : GIẢI Ô CHỮ
1.Trong các từ gạch chân sau, từ nào là từ nhiều nghĩa:
Em bé thì bò, con bò lại đi.
Bé ăn cơm. Tàu ăn than.
1
2
3
4
A
N
N
N
2.Từ giống nhau về âm nhưng khác nhau về nghĩa gọi là .....
H
T
U
Đ
O
N
G
A
M
3. Trong các từ gạch chân , từ nào là từ đồng âm:
Bọn trẻ tranh nhau bức tranh.
Mùa xuân, bảy mươi xuân.
U
G
T
R
A
N
H
T
A
Từ nhiều nghĩa là từ có một nghĩa gốc và một hay một số ........
N
G
H
I
A
C
H
U
Y
E
N
E
H
I
I
H
T
U
N
H
I
E
U
N
G
H
I
A
Học thuộc nội dung bài học.
Tiếp tục làm bài tập số 2 trang 67 - SGK
Chuẩn bị trước bài : LUYỆN TẬP TỪ NHIỀU NGHĨA.
* Xem trước nội dung phần luyện tập trang 73.
Luyện từ và câu
Từ nhiều nghĩa
Thứ năm ngày 22 tháng 11 năm 2007
Từ nhiều nghĩa là từ có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển. Các nghĩa của từ nhiều nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ với nhau.
Rất mong được sự đóng góp ý kiến
chân tình của quý thầy cô!
GỢI Ý THẢO LUẬN
* Giảng dạy kiến thức cơ bản phải có hệ thống.
* Vận dụng phương pháp và hình thức dạy học phù hợp với các đối tượng theo hướng phát huy tích cực sáng tạo của học sinh: Mức độ đổi mới phương pháp, học sinh học tập thoải mái, không gò bó.
* Tiến trình tiết dạy hợp lí, nhẹ nhàng, tự nhiên. Các hoạt động học tập hiệu quả.
* Học sinh nắm được kiến thức, kĩ năng cơ bản, biết vận dụng vào các bài luyện tập, thực hành.