Kiểm tra 15 phút
Câu 1: Em hãy kể 1 vài nét đặc sắc về văn hoá của
các dân tộc trên thế giới (trang phục, lễ hội, ngôn
ngữ…)?
Câu 2: Bản thân em đã làm gì để tôn trọng nền văn
hóa của các dân tộc trên thế giới?

MỞ ĐẦU
Em hãy tìm những câu ca dao tục ngữ, thành ngữ nói về lao động cần cù, sáng
tạo và cho biết ý nghĩa của những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ đó.

MỞ ĐẦU
Em hãy tìm những câu ca dao tục ngữ, thành ngữ nói về lao động cần cù, sáng
tạo và cho biết ý nghĩa của những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ đó.
Câu tục ngữ đã khẳng định giá trị của
sự chăm chỉ, nỗ lực trong cuộc sống.
“Cần cù” là một đức tính tốt đẹp ở con
người, đó là sự chăm chỉ, siêng năng,
quyết tâm, nỗ lực học hỏi, trau dồi bản
thân trong mọi hoàn cảnh. Khi nói
“Cần cù bù thông minh”, ông cha ta đã
cho rằng, trong cuộc sống, dù cho con
người ta có thể không có khả năng,
năng lực thế nhưng nếu ta có sự cần
cù, chăm chỉ, nỗ lực thì điều đó sẽ giúp
bù trừ cho những gì mà ta thiếu sót về
mặt năng lực.

Em hãy tìm những câu ca dao tục ngữ, thành ngữ nói về lao động cần cù, sáng
tạo và cho biết ý nghĩa của những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ đó?
Câu tục ngữ có ý
nghĩa bất kì việc
gì đều cần tới
lòng kiên trì, ý
chí, sức bền thì
mới gặt hái được
nhiều thành công.

Em hãy tìm những câu ca dao tục ngữ, thành ngữ nói về lao động cần cù, sáng
tạo và cho biết ý nghĩa của những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ đó?

Câu tục ngữ “Cái
khó ló cái khôn”
 khẳng định khả
năng to lớn của trí
tuệ con người
trong việc khắc
phục những hoàn
cảnh khó khăn.

BÀI 3 - Tiết 5: LAO ĐỘNG CẦN CÙ, SÁNG
TẠO

1. Khái niệm và biểu hiện của cần cù, sáng tạo trong lao động.
Niu-tơn (Newton, 1642 - 1727) là nhà vật lí, thiên văn học, toán học thiên tài, được mệnh
danh là nhà khoa học vĩ đại và có tầm ảnh hưởng rất lớn trong lịch sử. Suốt cuộc đời của
mình, ông đã không ngừng lao động, tìm tòi, sáng tạo và đóng góp cho khoa học, phục vụ
cho sự tiến bộ của xã hội với những phát minh kiệt xuất như: định luật vạn vật hấp dẫn, ba
định luật về chuyển động, phép tính vi phân, tích phân, kinh viễn vọng phản xạ, đồng hồ
mặt trời
Vốn là người say mê nghiên cứu khoa học, hằng ngày ông thường giam mình trong phòng
làm việc để đọc sách, loay hoay đục đẽo và chế tạo nhiều thứ. Có lần đến nhà dược sĩ Cờ
lác, ông xin được một chiếc hộp xinh xắn, về nhà, ông cặm cụi đến quên ăn, quên ngủ để
tạo ra được một chiếc đồng hồ nước.

Hãy nêu những biểu hiện cần cù, sáng tạo trong lao động của Niu - tơn
qua câu chuyện trên?

Hoạt động cá nhân (3'): Đọc câu chuyện SGK (T 16) và trả
lời câu hỏi:

a. Hãy nêu những biểu hiện cần cù, sáng tạo trong lao động của Niu tơn qua câu chuyện trên?
b. Các bạn học sinh trong tranh đã lao động như thế nào, sáng tạo ra
làm sao để chế tạo được rôbốt?
- Báo cáo, chia sẻ.

1. Khái niệm và biểu hiện của cần cù, sáng tạo trong lao động.
Niu-tơn (Newton, 1642 - 1727) là nhà vật lí, thiên văn học, toán học thiên tài, được mệnh
danh là nhà khoa học vĩ đại và có tầm ảnh hưởng rất lớn trong lịch sử. Suốt cuộc đời của
mình, ông đã không ngừng lao động, tìm tòi, sáng tạo và đóng góp cho khoa học, phục vụ
cho sự tiến bộ của xã hội với những phát minh kiệt xuất như: định luật vạn vật hấp dẫn, ba
định luật về chuyển động, phép tính vi phân, tích phân, kinh viễn vọng phản xạ, đồng hồ
mặt trời
Vốn là người say mê nghiên cứu khoa học, hằng ngày ông thường giam minh trong phòng
làm việc để đọc sách, loay hoay đục đẽo và chế tạo nhiều thứ. Có lần đến nhà dược sĩ Cờ
lác, ông xin được một chiếc hộp xinh xắn, về nhà, ông cặm cụi đến quên ăn, quên ngủ để
tạo ra được một chiếc đồng hồ nước.
Hãy nêu những biểu hiện cần cù, sáng tạo trong lao động của Niu - tơn qua câu chuyện
trên?
Không ngừng tìm tòi,
học hỏi

Tự giam mình trong phòng để
làm việc và đọc sách

Ông cặm cụi làm việc quên
ăn quên ngủ

Các bạn học sinh trong tranh đã lao động như thế nào, sáng tạo ra làm sao để chế
táo được rô bốt?

Cần cù đọc sách, nghiên cứu, vẽ sơ đồ thực hành và cải tiến rô bốt tới khi
thành công và hoạt động được.

Hoạt động cặp đôi (3'): Đọc câu chuyện SGK (T 16)
và trả lời câu hỏi:
c. Em hiểu như thế nào là lao động cần cù, sáng tạo?
Hãy nêu các biểu hiện của cần cù, sáng tạo trong lao
động.
d. Em học hỏi được điều gì từ những tấm gương lao
động cần cù, sáng tạo trên?
- Báo cáo, chia sẻ.

CẦN CÙ, SÁNG TẠO, BIỂU HIỆN CỦA CẦN CÙ, SÁNG TẠO
Lao động cần cù là chăm chỉ, chịu khó làm
việc một cách thường xuyên, phần đấu hết
mình vì công việc

Chăm chỉ
Chịu khó
Làm việc
thường xuyên

Lao động sáng tạo là luôn luôn suy nghĩ, cải
tiến để tìm tòi cái mới, tìm ra cách giải quyết tối
ưu nhằm không ngừng nâng cao chất lượng,
hiệu quả lao động.

Luôn luôn
nghĩ, tìm tòi.

suy

Cải tiến phương pháp
để lao động có hiệu
quả.
Sửa chữa sai lầm, rút
ra bài học cho bản
thân.

Em học hỏi được điều gì từ những tấm gương lao động cần
cù, sáng tạo trên?
Thực hiện tốt nhiệm vụ, nội quy, kế
hoạch học tập.
Rèn luyện để trở thành con ngoan, trò giỏi,
người công dân tốt.

Kiên trì và vạch ra kế hoạch để hoàn
thành nhiệm vụ tới cùng.
Tự giác học, làm bài, đọc thêm tài
liệu, không đợi ai nhắc nhở, đôn đốc.

Tấm gương về sự cần cù, sáng tạo

- Bác Hồ kiên trì vượt qua mọi khó khăn để tìm đường cứu nước chỉ với hai bàn tay trắng
- Bác Hồ tự học ngoại ngữ
- Bác Hồ siêng năng luyện tập thể thao

Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký

Hướng dẫn học bài
- Học thuộc khái niệm lao động cần cù, lao động
sáng tạo.
- Đọc và dự kiến các phương án trả lời mục 2 (Ý
nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động) và phần
luyện tập.

Kiểm tra đầu giờ
Em hãy nêu một số biểu hiện của lao động cần cù,
sáng tạo trong học tập, lao động và cuộc sống? Theo
em, nếu như trong cuộc sống con người thiếu sự lao
động cần cù, sáng tạo sẽ dẫn tới hậu quả như thế
nào?

Hoạt động cặp đôi (4'): Đọc câu chuyện SGK (T 16) và trả
lời câu hỏi:

a. Hãy nêu những biểu hiện cần cù, sáng tạo trong lao động của Niu tơn qua câu chuyện trên?
b. Các bạn học sinh trong tranh đã lao động như thế nào, sáng tạo ra
làm sao để chế tạo được rôbốt?
c. Em hiểu như thế nào là lao động cần cù, sáng tạo? Hãy nêu các
biểu hiện của cần cù, sáng tạo trong lao động
d. Em học hỏi được điều gì từ những tấm gương lao động cần cù,
sáng tạo trên?
- Báo cáo, chia sẻ.

Kiểm tra đầu giờ
Câu 1: Em hãy kể 1 vài nét đặc sắc về văn hoá của
các dân tộc trên thế giới (trang phục, lễ hội, ngôn
ngữ…)?
Câu 2: Bản thân em đã làm gì để tôn trọng nền văn
hóa của các dân tộc trên thế giới?

Kiểm tra đầu giờ
Câu 1: Em hãy kể 1 vài nét đặc sắc về văn hoá của
các dân tộc trên thế giới (trang phục, lễ hội, ngôn
ngữ…)?
Câu 2: Bản thân em đã làm gì để tôn trọng nền văn
hóa của các dân tộc trên thế giới?

BÀI 3 - Tiết 6: LAO ĐỘNG CẦN CÙ, SÁNG
TẠO

2. Ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động.
a. Qua bức tranh em hãy cho biết những kết quả đã đạt được nhờ sự cần cù,
sáng tạo trong lao động.

Hoạt động cặp đôi (4'): Đọc thông tin 1,2 (SGK - T 17,18) và
trả lời câu hỏi:
a. Qua bức tranh và các trường hợp trên em hãy cho biết
những kết quả đã đạt được nhờ sự cần cù, sáng tạo trong lao
động?
b. Việc chưa cần cù, sáng tạo trong lao động khiến gia đình
anh Dũng gặp khó khăn gì?
c. Theo em, vì sao cần rèn luyện đức tính cần cù, sáng tạo
trong lao động? Nêu những việc cần làm để rèn luyện đức
tính cần cù, sáng tạo trong lao động.

2. Ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động.
a. Qua bức tranh em hãy cho biết những kết quả đã đạt được nhờ sự cần cù,
sáng tạo trong lao động.

Giúp
nâng
cao năng suất
lao động.
Hỗ trợ người
lao động sản
xuất.

2. Ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động.
a. Qua câu chuyện em hãy cho biết những kết quả đã đạt được nhờ sự cần cù,
sáng tạo trong lao động.
Ban Nam rất yêu thích Hóa học. Hằng ngày, mỗi khi rửa bát, bạn luôn suy nghĩ làm thế
nào để tạo ra một loại nước rửa bát có nguồn gốc từ thiên nhiên. Bạn đã không ngừng
tim tòi, thử nghiệm chế tạo nước rửa bát từ những rác thải sinh hoạt có nguồn gốc
thực vật như: vỏ hoa quả, gốc rau, củ quả. Qua quá trình nghiên cứu, bạn đã chế tạo
thành công nước rửa bát từ vỏ bưởi. Đây là loại chất tẩy rửa an toàn, lành tính, không
gây ô nhiễm môi trường.

Giá trị

Hoàn thiện và phát triển phẩm chất, năng lực của mỗi
cá nhân để nâng cao hiệu quả lao động, góp phần xây
dựng quê hương, đất nước.

2. Ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động.
Qua câu chuyện em hãy cho biết những kết quả đã đạt được nhờ sự cần cù, sáng tạo
trong lao động. Việc chưa cần cù, sáng tạo trong lao động khiến gia đình anh Dũng gặp
khó khăn gì?

Được bố mẹ giao cho chăm sóc thửa ruộng của gia đình chuyên trồng lúa, ngô, anh Dũng
canh tác theo những phương thức cũ, không suy nghĩ tim tôi đề đổi mới, sáng tạo trong
lao động, chưa cần cù chịu khó chăm sóc, tưới tiêu, làm cỏ, bón phân, nên năng suất cây
trồng không cao, thu nhập thấp, kinh tế gia đình gặp nhiều khó khăn. Thấy anh Tuấn cùng
xóm sớm hôm chăm nom ruộng vườn, tìm mua được giống mới, học hỏi phương pháp
chăm sóc cây tiên tiến, tìm cách dẫn nước vào ruộng.... nên cây trồng nhà anh không chỉ
đạt năng suất, sản lượng mà chất lượng lúa gạo cũng tăng, đem lại thu nhập cao và ổn
định, anh Dũng nhận thấy minh phải chăm chỉ làm việc hơn và đổi mới, sáng tạo để cải
thiện kinh tế cho gia đình.

Tạo ra được nhiều giá trị vật
chất, tinh thần góp phần cải
thiện và nâng cao đời sống

Năng suất trồng cây không cao
Thu nhập thấp, kinh tế gia đình
gặp nhiều khó khăn.

Ý NGHĨA CỦA CẦN CÙ, SÁNG TẠO TRONG LAO ĐỘNG.
Cần cù, sáng tạo trong lao động giúp con người

Hoàn thiện và phát triển phẩm chất, năng lực của mỗi cá nhân
để nâng cao hiệu quả lao động, góp phần xây dựng quê hương,
đất nước

Tạo ra được nhiều giá trị vật chất, tinh thần góp phần
cải thiện và nâng cao đời sống

Được mọi người yêu quý, tôn trọng

HỌC SINH RÈN LUYỆN PHẨM CHẤT CẦN CÙ, SÁNG TẠO

Học sinh

Chủ động học tập, lao động, quý trọng và học hỏi
những tấm gương cần cù, sáng tạo trong lao động

Học sinh

Yêu quý lao động, khiêm tốn tìm hiểu,những tấm
gương cần cù, sáng tạo trong học tập, lao động.

Học sinh

Phê phán những biểu hiện lười biếng ý lại trong học
tập, lao động.

LUYỆN TẬP

Câu hỏi 1: Em tán thành hay không tán thành với những ý
kiến nào dưới đây? Vì sao?

a. Lao động ở lĩnh vực
Đồng tình. Vì: ở bất cứ lĩnh vực nào (dù là lao động chân tay
nào cũng cần cù và hay lao động trí óc,…) chúng ta đều cần sự chăm chỉ, cần cù và
sáng tạo.
sáng
b. Sáng tạo là khả năng
bẩm sinh của con
người, không thể rèn
luyện mà có được.

Không đồng tình. Vì: cần cù và sáng tạo không phải là khả
năng thiên bẩm mà là kết quả của sự rèn luyện.

Không đồng tình. Vì: ở bất cứ lĩnh vực nào (dù là lao động
c. Lao động chân tay
chân tay hay lao động trí óc,…) chúng ta đều cần sự chăm chỉ,
thì không cần sáng tạo
cần cù và sáng tạo.
d. Trong lao động, việc
nào dễ thì làm, việc
khó bỏ qua.

Không đồng tình. Vì: trong lao động, dù bất cứ việc gì (khó
hoặc dễ) chúng ta đều cần phải chăm chỉ, nỗ lực hết mình để
hoàn thành ở mức cao nhất.

LUYỆN TẬP
a. Lao động ở lĩnh vực
nào cũng cần cù và
sáng tạo.

Bài tập 1: Em tán thành hay không tán thành với những ý
kiến nào dưới đây? Vì sao?

Đồng
tình.
ở bất
cứ lĩnh
là động
lao động
tay
Đồng
tình.
Vì:Vì:
ở bất
cứ lĩnh
vựcvực
nàonào
(dù (dù
là lao
chânchân
tay hay
hay
lao động
trí óc,…)
chúng
đềusựcần
sự chăm
chỉ,cùcần
cù và
lao động
trí óc,…)
chúng
ta đềutacần
chăm
chỉ, cần
và sáng
sáng
tạo.

b. Sáng tạo là khả năng
bẩm sinh của con Không
Không
Vì:cù
cần
và sáng
tạo không
phải
khả
đồngđồng
tình. tình.
Vì: cần
vàcù
sáng
tạo không
phải là
khảlànăng
người, không thể rèn thiên bẩm mà là kết
năng
thiên
màluyện.
là kết quả của sự rèn luyện.
quả
của bẩm
sự rèn
luyện mà có được.
Không
đồngđồng
tình. tình.
Vì: ởVì:
bấtởcứbấtlĩnh
laolàđộng
chân
Không
cứ vực
lĩnhnào
vực(dù
nàolà(dù
lao động
c. Lao động chân tay
chân tay hay lao động trí óc,…) chúng ta đều cần sự chăm chỉ,
thì không cần sáng tạo tay hay lao động trí óc,…) chúng ta đều cần sự chăm chỉ, cần cù
cần cù và sáng tạo.
và sáng tạo.
đồngđồng
tình.tình.
Vì: trong
lao động,
dù bất
việc
(khó
d. Trong lao động, việc Không
Không
Vì: trong
lao động,
dùcứbất
cứ gì
việc
gì hoặc
(khó
nào dễ thì làm, việc dễ)hoặc
dễ)tachúng
ta đều
cần
phảichỉ,
chăm
hết mình
để
chúng
đều cần
phải
chăm
nỗchỉ,
lực nỗ
hếtlực
mình
để hoàn
khó bỏ qua.
hoàn thành ở mức cao nhất.
thành ở mức cao nhất.

Câu hỏi 2: Hành vi nào dưới đây thể hiện sự cần cù, sáng tạo trong lao
động? Vì sao?
Thể hiện sự cần cù, sáng tạo trong lao động Bạn Đ
a. Bạn Đ luôn chủ động giúp mẹ
đã chủ động giúp đỡ mẹ làm công việc nhà (đây là
làm bếp và thường xuyên cải biến biểu hiện của sự chăm chỉ, cần cù). Bên cạnh đó, để
các món ăn mới để cả nhà được
bữa ăn của cả nhà được ngon miệng hơn, bạn Đ luôn
ngon miệng.
suy nghĩ, tìm tòi các công thức nấu ăn mới (đây là
biểu hiện của sự sáng tạo).
Thể hiện sự cần cù, sáng tạo trong lao độn: Chị M đã
b. Chị M thường tái chế phế liệu
biết cách tận dụng các phế liệu để chế tạo ra những
thành vật dụng để trong sinh hoạt vật dụng mới, việc này vừa giúp chị tiết kiệm một
hằng ngày của gia đình mình.
phần chi phí sinh hoạt, vừa góp phần bảo vệ môi
trường (đây là biểu hiện của sự sáng tạo).
c. Bạn Y làm những việc bố mẹ
giao một cách qua loa.

 Chưa cần cù sáng tạo trong lao động

Câu hỏi 3: Em hãy đọc tình huống và trả lời câu hỏi:
Anh A và chị B được phân
công phụ trách dự án cải tiến
nâng cấp phần mềm hệ
thống kế toán của công ty.
Anh A đưa nhiều ý tưởng
thay đổi có tính đột phá
nhưng chị B không ủng hộ vì
cho rằng không cần phải thay
đổi nhiều để khỏi mất công
không phải suy nghĩ

Em có nhận xét gì về việc
làm của anh A và ý kiến của
chị B?

Việc làm của anh A và ý
kiến của B 

Việc làm của A hoàn toàn
đúng thể hiện tinh thần lao
động cần cù, sáng tạo tạo
thêm nhiều tính năng và
công năng cho sản phẩm 
còn chị B thì không có sự
cải tiến, sáng tạo mà vẫn
còn trì hoãn trong công
việc đi theo lối cũ không có
tính mới.

Câu hỏi 3: Em hãy đọc tình hướng và trả lời câu hỏi:
Là một công nhân may
trong dây chuyền sản xuất
áo sơ mi của xi nghiệp X
chị H cho rằng cần thực
hiện đúng nhiệm vụ được
phân công, không nên
sáng tạo gì thêm để khỏi
ảnh hưởng đến kết quả
chung của cả dây chuyền

Ý kiến củ chị H em
không đồng tính vì trong
lao động ngoài yếu tố
cần cù, chịu khó ra thì
chúng ta cần nghiên cứu
tạo ra sản phẩm mới, có
sự đột phá, sáng tạo
giúp nâng cấp sản phẩm,
công việc tốt hơn.

a- Em có nhận xét gì về ý
kiến của chị H?
- Nếu là chị H, em sẽ làm
gì? của anh A và ý kiến
của chị B?

Nếu em là chị H em sẽ
nghiên cứu sản phẩm, tạo
ra nhiều sản phẩm tối ưu
mang tính sáng tạo tăng
năng suất trong công việc.

Câu 4. Em hãy kể những việc em đã làm thể hiện sự cần cù, sáng tạo trong lao động và chia sẻ
kinh nghiệm của bản thân với các bạn trong lớp.

Câu 5. Em hãy gửi một thông điệp bày tỏ sự trân trọng thành quả lao động của người thân hoặc
những người xung quang

VẬN DỤNG

Câu 1: Hãy viết bài chia sẻ về một tấm gương lao
động cần cù, sáng tạo mà em biết. Em học tập được
điều gì từ tấm gương đó.
Câu 2: Em và các bạn hãy thiết kế một sản phẩm thể
hiện sự sáng tạo từ những vật liệu tái chế.