Bài 3: Văn bản thông tin. Tiết 39: Thực hành đọc hiểu: Lũ lụt là gì? nguyên nhân và tác hại.

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Thư viện Trường THCS Thanh Sơn
Ngày gửi: 08h:27' 21-11-2025
Dung lượng: 87.6 MB
Số lượt tải: 5
Nguồn:
Người gửi: Thư viện Trường THCS Thanh Sơn
Ngày gửi: 08h:27' 21-11-2025
Dung lượng: 87.6 MB
Số lượt tải: 5
Số lượt thích:
0 người
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ
MÔN NGỮ VĂN LỚP 8C
Giáo viên: Nguyễn Thị Tốt
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Mời các em theo dõi
video sau
Em có suy nghĩ
gì sau khi xem
Video?
Video trên đề
cập đến thông
tin nào?
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc - chú thích.
2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả: Mơ Kiều
b. Tác phẩm:
BÀI 3: VĂN BẢN THÔNG TIN
TIẾT 39: THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
LŨ LỤT LÀ GÌ? –
NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Xuất xứ
Thể loại
PTBĐ chính
Bố cục
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Xuất xứ
khbvptr.vn
Thể loại
Văn bản thông tin giải thích một hiện
tượng tự nhiên
PTBĐ chính
Thuyết minh
Bố cục
4 phần
+ Phần 1: Sa pô: Dẫn dắt vấn đề
+ Phần 2: Khái niệm lũ lụt
+ Phần 3: Nguyên nhân gây ra lũ lụt
+ Phần 4: Tác hại của lũ lụt
BÀI 3: VĂN BẢN THÔNG TIN
TIẾT 39: THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
LŨ LỤT LÀ GÌ? –
NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI.
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Nhan đề và Sa pô
PHT số 2: Tìm hiểu về nhan đề và sa pô
Nhan đề ........................................................................
....................................................................
Sa pô
…………………………...........................
…………………………...........................
THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
LŨ LỤT LÀ GÌ? –
NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI.
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Nhan đề và Sa pô
a. Nhan đề:
Nhan đề nêu bật ba nội dung chính:
+ Thứ nhất: Giới thiệu, giải thích về hiện tượng lũ lụt “Lũ lụt là gì?”
+ Thứ hai: tìm nguyên nhân hiện tượng ấy.
+ Thứ ba: chỉ ra tác hại của hiện tượng
-> Nhan đề đã nêu bật mục đích của văn bản là sẽ giải thích một cách
khoa học về hiện tượng lũ lụt để người đọc tiếp cận các thông tin về
hiện tượng này một cách có hệ thống.
1. Nhan đề và Sa pô
a. Nhan đề:
b. Sa pô:
+ Hình thức: in đậm, ngay đầu văn
bản
+ Nội dung: Nêu tương đối đầy đủ ý
chính của nhan đề. Mục đích của văn
bản thể hiện ở sa pô: chỉ rõ nguyên
nhân, tác hại của hiện tượng lũ lụt. ->
Đây chính là thông tin chính của văn
bản.
2. Cách triển khai ý tưởng
và thông tin trong văn bản
Nêu cách triển khai ý tưởng thông tin được
dùng trong văn bản? Hiệu quả của cách triển
khai đó?
Ví dụ minh họa?
Văn bản đã triển khai
ý tưởng và thông tin
văn bản chủ yếu bằng
cách nêu nguyên nhân
và kết quả: giới thiện
hiện tượng lũ lụt là gì,
giải thích nguyên nhân
của hiện tượng lũ lụt và
tác hại của hiện tượng
ấy.
Ngoài ra, văn bản còn
trình bày theo hướng
phân loại đối tượng.
Ví dụ trong phần mở
đầu, bài viết đã phân
biệt rõ: Lũ là gì? Lụt là
gì? Có những loại lũ
nào,…
Hiệu quả của cách
triển khai ý tưởng và
thông tin của văn
bản: giúp người đọc
tiếp cận thông tin rất dễ
dàng, dễ hiểu và có hệ
thống, …
THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
LŨ LỤT LÀ GÌ? –
NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI.
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
3. Thông tin chi tiết của văn bản
a. Khái niệm
a. Khái niệm
PHIẾU HỌC TẬP O3 – NHÓM 1
- Lũ là:……………………………………..
Lụt là:……………………………
…………………………………………….
……………………………………
- Phân loại:………………………………..
…………………………………..
Lũ lụt là:…………………………………………………………………………..
……………………………………………..............
………………………………………………………………………………………...
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03 – NHÓM 3
Lũ: là hiện tượng ngập lụt, nước chảy
xiết, có khả năng cuốn trôi nhà cửa, cây
cối; xuất hiện chủ yếu ở vùng núi cao.
- Phân loại: Lũ ống, lũ quét, lũ sông…
Lụt: là hiện tượng nước ngập
trong một vùng đất với một
khoảng thời gian nhất định.
Lũ lụt là: là hiện tượng mực nước trên sông hồ quá lớn, quá mức quy
định, dẫn đến tình trạng ngập úng, nước tràn hoặc gây vỡ đê, trực tiếp tràn
vào khu dân cư.
=>Thông tin được trình bày theo cách phân loại, bóc tách khái niệm “Lũ lụt”
thành “Lũ” và “lụt”. Sau đó tổng hợp lại thông tin để trình bày khái niệm một
cách tổng quát nhất giúp người đọc dễ hình dung.
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Có 5 câu hỏi, mỗi câu hỏi khi trả lời đúng được 2 điểm, trả lời đúng đến
câu nào thì được điểm tương ứng với câu hỏi đó. Trong quá trình trả lời, học
sinh được sử dụng 2 quyền trợ giúp trong bất kì thời điểm nào:
-Quyền hỏi ý kiến Tổ tư vấn (ba người bạn trong lớp, từ câu 3 trở đi, nếu cả
3 người trợ giúp đúng mỗi người đều được 8 điểm, 2 người đúng được 9
điểm, 1 người đúng được 10 điểm).
-Quyền trợ giúp 50/50 (giáo viên chỉ ra 2 phương án sai).
Câu hỏi số 1: Văn bản "Lũ lụt là gì? - Nguyên nhân và
tác hại" thuộc thể loại văn bản nào?
A. Văn bản thông tin
B. Truyện ngắn
C. Nghị luận xã hội
D. Kí
Câu hỏi số 2: Hãy cho biết mục đích chính của văn bản "Lũ lụt
là gì? - Nguyên nhân và tác hại"?
A. Kể lại một câu chuyện về lũ lụt.
C. Kêu gọi mọi người quyên góp ủng hộ
nạn nhân lũ lụt.
B. Biểu lộ cảm xúc trước hiện tượng lũ
lụt.
D. Cung cấp thông tin, giải thích về hiện
tượng lũ lụt, nguyên nhân và tác hại của nó.
Câu hỏi số 3: Phương thức biểu đạt chính của văn bản "Lũ lụt là gì?
- Nguyên nhân và tác hại" là gì?
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Thuyết minh
D. Biểu cảm
Câu hỏi số 4: Theo văn bản, lũ lụt được hiểu một cách
đơn giản là gì?
cao bất thường.
B. Hiện tượng mực nước trên sông, hồ quá
lớn, quá mức quy định dẫn đến tình trạng
ngập úng, nước tràn hoặc gây vỡ đê, trực
tiếp tràn vào khu dân cư.
C. Hiện tượng mưa đá xảy ra trên diện
rộng.
D. Hiện tượng hạn hán kéo dài.
A. Hiện tượng nước biển dâng
Câu hỏi số 5: Theo văn bản, nguyên nhân nào gây ra hiện tượng
lũ quét?
A. Do các trận mưa lớn ở đầu
nguồn
B. Do lượng mưa lũ khổng lồ
chảy từ trên cao xuống thấp
C. Do nước chảy từ trên cao
xuống với địa hình khép kín
D. Do mực nước trên sông hồ
quá lớn, quá mức quy định.
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Qua tiết học ngày hôm nay
em biết thêm được điều gì về
hiện tượng tự nhiên lũ lụt?
Bản thân em cần biết thêm thông tin về lũ lụt.
- Tìm hiểu để nắm được các kĩ năng cần thiết khi xảy ra hiện
tượng lũ lụt.
- Tăng cường dạy kĩ năng về bơi lội cho trẻ em, đặc biệt với
trẻ em vùng đồng bằng, ven biển, vùng hay xảy ra lũ lụt,…
- Nắm được chu kì thời tiết để nắm rõ thời gian có thể xảy ra
lũ lụt để biết cách đề phòng, tránh lũ. Theo dõi dự báo thời
tiết thường xuyên.
- Giúp đỡ, chia sẻ về vật chất, tinh thần cho người dân vùng
bị ảnh hưởng của thiên tai, nhất là vùng bị lũ lụt.
- Tham gia trồng chăm sóc cây xanh, tăng cường ý thức bảo
vệ môi trường sống…
- Ngoài ra, chúng ta cần chú trọng về các giải pháp thích
ứng dựa vào hệ sinh thái như tăng cường trồng rừng phòng
hộ ven biển, đầu tư vào đất ngập nước, bổ sung đất cho các
bãi biển, cải tạo các cồn cát ven biển, trồng rừng ngập
mặn…
QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ
MÔN NGỮ VĂN LỚP 8C
Giáo viên: Nguyễn Thị Tốt
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Mời các em theo dõi
video sau
Em có suy nghĩ
gì sau khi xem
Video?
Video trên đề
cập đến thông
tin nào?
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc - chú thích.
2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả: Mơ Kiều
b. Tác phẩm:
BÀI 3: VĂN BẢN THÔNG TIN
TIẾT 39: THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
LŨ LỤT LÀ GÌ? –
NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Xuất xứ
Thể loại
PTBĐ chính
Bố cục
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Xuất xứ
khbvptr.vn
Thể loại
Văn bản thông tin giải thích một hiện
tượng tự nhiên
PTBĐ chính
Thuyết minh
Bố cục
4 phần
+ Phần 1: Sa pô: Dẫn dắt vấn đề
+ Phần 2: Khái niệm lũ lụt
+ Phần 3: Nguyên nhân gây ra lũ lụt
+ Phần 4: Tác hại của lũ lụt
BÀI 3: VĂN BẢN THÔNG TIN
TIẾT 39: THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
LŨ LỤT LÀ GÌ? –
NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI.
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Nhan đề và Sa pô
PHT số 2: Tìm hiểu về nhan đề và sa pô
Nhan đề ........................................................................
....................................................................
Sa pô
…………………………...........................
…………………………...........................
THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
LŨ LỤT LÀ GÌ? –
NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI.
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Nhan đề và Sa pô
a. Nhan đề:
Nhan đề nêu bật ba nội dung chính:
+ Thứ nhất: Giới thiệu, giải thích về hiện tượng lũ lụt “Lũ lụt là gì?”
+ Thứ hai: tìm nguyên nhân hiện tượng ấy.
+ Thứ ba: chỉ ra tác hại của hiện tượng
-> Nhan đề đã nêu bật mục đích của văn bản là sẽ giải thích một cách
khoa học về hiện tượng lũ lụt để người đọc tiếp cận các thông tin về
hiện tượng này một cách có hệ thống.
1. Nhan đề và Sa pô
a. Nhan đề:
b. Sa pô:
+ Hình thức: in đậm, ngay đầu văn
bản
+ Nội dung: Nêu tương đối đầy đủ ý
chính của nhan đề. Mục đích của văn
bản thể hiện ở sa pô: chỉ rõ nguyên
nhân, tác hại của hiện tượng lũ lụt. ->
Đây chính là thông tin chính của văn
bản.
2. Cách triển khai ý tưởng
và thông tin trong văn bản
Nêu cách triển khai ý tưởng thông tin được
dùng trong văn bản? Hiệu quả của cách triển
khai đó?
Ví dụ minh họa?
Văn bản đã triển khai
ý tưởng và thông tin
văn bản chủ yếu bằng
cách nêu nguyên nhân
và kết quả: giới thiện
hiện tượng lũ lụt là gì,
giải thích nguyên nhân
của hiện tượng lũ lụt và
tác hại của hiện tượng
ấy.
Ngoài ra, văn bản còn
trình bày theo hướng
phân loại đối tượng.
Ví dụ trong phần mở
đầu, bài viết đã phân
biệt rõ: Lũ là gì? Lụt là
gì? Có những loại lũ
nào,…
Hiệu quả của cách
triển khai ý tưởng và
thông tin của văn
bản: giúp người đọc
tiếp cận thông tin rất dễ
dàng, dễ hiểu và có hệ
thống, …
THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
LŨ LỤT LÀ GÌ? –
NGUYÊN NHÂN VÀ TÁC HẠI.
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
3. Thông tin chi tiết của văn bản
a. Khái niệm
a. Khái niệm
PHIẾU HỌC TẬP O3 – NHÓM 1
- Lũ là:……………………………………..
Lụt là:……………………………
…………………………………………….
……………………………………
- Phân loại:………………………………..
…………………………………..
Lũ lụt là:…………………………………………………………………………..
……………………………………………..............
………………………………………………………………………………………...
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03 – NHÓM 3
Lũ: là hiện tượng ngập lụt, nước chảy
xiết, có khả năng cuốn trôi nhà cửa, cây
cối; xuất hiện chủ yếu ở vùng núi cao.
- Phân loại: Lũ ống, lũ quét, lũ sông…
Lụt: là hiện tượng nước ngập
trong một vùng đất với một
khoảng thời gian nhất định.
Lũ lụt là: là hiện tượng mực nước trên sông hồ quá lớn, quá mức quy
định, dẫn đến tình trạng ngập úng, nước tràn hoặc gây vỡ đê, trực tiếp tràn
vào khu dân cư.
=>Thông tin được trình bày theo cách phân loại, bóc tách khái niệm “Lũ lụt”
thành “Lũ” và “lụt”. Sau đó tổng hợp lại thông tin để trình bày khái niệm một
cách tổng quát nhất giúp người đọc dễ hình dung.
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Có 5 câu hỏi, mỗi câu hỏi khi trả lời đúng được 2 điểm, trả lời đúng đến
câu nào thì được điểm tương ứng với câu hỏi đó. Trong quá trình trả lời, học
sinh được sử dụng 2 quyền trợ giúp trong bất kì thời điểm nào:
-Quyền hỏi ý kiến Tổ tư vấn (ba người bạn trong lớp, từ câu 3 trở đi, nếu cả
3 người trợ giúp đúng mỗi người đều được 8 điểm, 2 người đúng được 9
điểm, 1 người đúng được 10 điểm).
-Quyền trợ giúp 50/50 (giáo viên chỉ ra 2 phương án sai).
Câu hỏi số 1: Văn bản "Lũ lụt là gì? - Nguyên nhân và
tác hại" thuộc thể loại văn bản nào?
A. Văn bản thông tin
B. Truyện ngắn
C. Nghị luận xã hội
D. Kí
Câu hỏi số 2: Hãy cho biết mục đích chính của văn bản "Lũ lụt
là gì? - Nguyên nhân và tác hại"?
A. Kể lại một câu chuyện về lũ lụt.
C. Kêu gọi mọi người quyên góp ủng hộ
nạn nhân lũ lụt.
B. Biểu lộ cảm xúc trước hiện tượng lũ
lụt.
D. Cung cấp thông tin, giải thích về hiện
tượng lũ lụt, nguyên nhân và tác hại của nó.
Câu hỏi số 3: Phương thức biểu đạt chính của văn bản "Lũ lụt là gì?
- Nguyên nhân và tác hại" là gì?
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Thuyết minh
D. Biểu cảm
Câu hỏi số 4: Theo văn bản, lũ lụt được hiểu một cách
đơn giản là gì?
cao bất thường.
B. Hiện tượng mực nước trên sông, hồ quá
lớn, quá mức quy định dẫn đến tình trạng
ngập úng, nước tràn hoặc gây vỡ đê, trực
tiếp tràn vào khu dân cư.
C. Hiện tượng mưa đá xảy ra trên diện
rộng.
D. Hiện tượng hạn hán kéo dài.
A. Hiện tượng nước biển dâng
Câu hỏi số 5: Theo văn bản, nguyên nhân nào gây ra hiện tượng
lũ quét?
A. Do các trận mưa lớn ở đầu
nguồn
B. Do lượng mưa lũ khổng lồ
chảy từ trên cao xuống thấp
C. Do nước chảy từ trên cao
xuống với địa hình khép kín
D. Do mực nước trên sông hồ
quá lớn, quá mức quy định.
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Qua tiết học ngày hôm nay
em biết thêm được điều gì về
hiện tượng tự nhiên lũ lụt?
Bản thân em cần biết thêm thông tin về lũ lụt.
- Tìm hiểu để nắm được các kĩ năng cần thiết khi xảy ra hiện
tượng lũ lụt.
- Tăng cường dạy kĩ năng về bơi lội cho trẻ em, đặc biệt với
trẻ em vùng đồng bằng, ven biển, vùng hay xảy ra lũ lụt,…
- Nắm được chu kì thời tiết để nắm rõ thời gian có thể xảy ra
lũ lụt để biết cách đề phòng, tránh lũ. Theo dõi dự báo thời
tiết thường xuyên.
- Giúp đỡ, chia sẻ về vật chất, tinh thần cho người dân vùng
bị ảnh hưởng của thiên tai, nhất là vùng bị lũ lụt.
- Tham gia trồng chăm sóc cây xanh, tăng cường ý thức bảo
vệ môi trường sống…
- Ngoài ra, chúng ta cần chú trọng về các giải pháp thích
ứng dựa vào hệ sinh thái như tăng cường trồng rừng phòng
hộ ven biển, đầu tư vào đất ngập nước, bổ sung đất cho các
bãi biển, cải tạo các cồn cát ven biển, trồng rừng ngập
mặn…
 








Các ý kiến mới nhất