PhÇn hai: Ho¸ häc v« c¬

Ch­ư¬ng 5: Đ¹i c­ư¬ng vÒ kim lo¹i
VÞ trÝ cña kim lo¹i trong b¶ng tuÇn hoµn
TÝnh chÊt vËt lÝ, tÝnh chÊt ho¸ häc cña kim lo¹i
D·y ®iÖn ho¸ cña kim lo¹i
Hîp kim
Sù ¨n mßn kim lo¹i
§iÒu chÕ kim lo¹i

VỊ TRÍ CỦA KIM LOẠI TRONG BẢNG TUẦN HOÀN VÀ CẤU TẠO CỦA KIM LOẠI

- Nhóm IA (trừ H), nhóm IIA, nhóm IIIA (trừ B),
một phần nhóm IVA, VA, VIA.
- Nhóm IB đến VIIIB.
- Họ Lantan và Actini.

VỊ TRÍ CỦA KIM LOẠI TRONG BẢNG TUẦN HOÀN VÀ CẤU TẠO CỦA KIM LOẠI

1. Cấu tạo nguyên tử
Viết cấu hình electron các nguyên tố:
a. 11Na:

1s22s22p63s1

b. 12Mg: 1s22s22p63s2
c. 13Al:
d.26Fe:

1s22s22p63s23p1
1s22s22p63s23p6 3d64s2

Nguyên tử của hầu hết các nguyên tố
kim loại có ít electron ở lớp ngoài cùng.

* So s¸nh cÊu t¹o nguyªn tö cña c¸c nguyªn tè

kim lo¹i vµ phi kim thuéc chu k× 3:
Na

11

Mg

12

0,157 0,136

13

Al

0,125

Si

14

0,117

P

15

0,110

S

16

Cl

17

0,104 0,099

Trong cùng chu kì,nguyên tử của nguyên tố
kim loại có bán kính nguyên tử lớn hơn,
điện tích hạt nhân nhỏ hơn nguyên tử các
nguyên tố phi kim

VỊ TRÍ CỦA KIM LOẠI TRONG BẢNG TUẦN HOÀN VÀ CẤU TẠO CỦA KIM LOẠI

2. Cấu tạo tinh thể
- Ở điều kiện thường, trừ thủy ngân ở thể lỏng
còn các kim loại khác ở thể rắn và có cấu tạo
tinh thể.
- Trong tinh thể kim loại, nguyên tử và ion kim
loại nằm ở nút mạng của tinh thể. Các electron
hóa trị liên kết yếu với hạt nhân nên dễ tách ra
khỏi nguyên tử và chuyển động tự do trong mạng
tinh thể.

VỊ TRÍ CỦA KIM LOẠI TRONG BẢNG TUẦN HOÀN VÀ CẤU TẠO CỦA KIM LOẠI

a. Mạng tinh thể
lục phương

b. Mạng tinh thể lập
phương tâm diện

Cu, Ag, Au, Al....
Be, Mg, Zn....

c. Mạng tinh thể lập
phương tâm khối

Li, Na, K, V, Mo...

VỊ TRÍ CỦA KIM LOẠI TRONG BẢNG TUẦN HOÀN VÀ CẤU TẠO CỦA KIM LOẠI

3. Liên kết kim loại
Liên kết kim loại là loại loại liên kết hình
thành giữa các nguyên tử và ion kim loại
trong mạng tinh thể do sự tham gia của các
electron tự do.

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

Ion dương KL
Electron tự do

Sơ đồ mô tả electron chuyển động
tự do trong kim loại

Bµi tËp
Bµi 1: M¹ng tinh thÓ kim lo¹i gåm cã
A. nguyªn tö, ion kim lo¹i vµ c¸c electron ®éc th©n
B. nguyªn tö, ion kim lo¹i vµ c¸c electron tù do
C. nguyªn tö kim lo¹i vµ c¸c electron ®éc th©n
D. ion kim lo¹i vµ c¸c electron ®éc th©n

Bµi 2: C©u nµo sau ®©y KH¤NG ®óng?
A. Sè electron ë líp ngoµi cïng cña nguyªn tö
kim lo¹i th­ường cã (1 ®Õn 3e)
B. Sè electron ë líp ngoµi cïng cña nguyªn tö phi
kim th­ường cã tõ 4 ®Õn 7 electron
C. Trong cïng chu k×, nguyªn tö kim lo¹i cã b¸n
kÝnh nhá hơn nguyªn tö phi kim
D. Trong cïng nhãm A, sè electron ngoµi cïng
cña c¸c nguyªn tö b»ng nhau

Bµi 3: Cation R+ cã cÊu h×nh electron ë ph©n
líp ngoµi cïng lµ 2p6. Nguyªn tö R lµ
A. F

B. Na

C. K

R+: 1s22s22p6
R: 1s22s22p63s1 (có 11e)

D. Cl

Bµi 4: Cho cÊu h×nh electron: 1s22s22p6
D·y nµo sau ®©y gåm c¸c nguyªn tö vµ ion cã
cÊu h×nh electron như­trªn ?
A. K+, Cl, Ar
B. Li+, Br, Ne
C. Na , Cl, Ar
+

D. Na+, F-, Ne

Na: 1s22s22p63s1 → Na+: 1s22s22p6
F: 1s22s22p5 → F-: 1s22s22p6
Ne: 1s22s22p6

VỊ TRÍ CỦA KIM LOẠI TRONG BẢNG TUẦN HOÀN VÀ CẤU TẠO CỦA KIM LOẠI

Phiếu học tập
Hãy so sánh liên kết kim loại với liên kết ion và liên kết
cộng hóa trị về bản chất, thành phần tham gia liên kết?
Liên kết kim loại

Liên kết ion

Liên kết cộng
hóa trị

Bản chất
liên kết

Lực hút tĩnh
điện

Lực hút tĩnh
điện

Góp chung
electron

Thành
phần

Nguyên tử, ion
và electron tự
do

Ion dương ,
ion âm

Các electron