Người dân TP HCM được dịp ngắm nguyệt thực toàn phần "mãn nhãn" vào tối 10/12/2011 .
Đến 19h45, nguyệt thực một phần bắt đầu diễn ra, mọi người thích thú với hình ảnh mặt trăng bị che dần. Tiếng ồ, à trầm trồ vang lên khắp nơi...
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi :
- Hãy phát biểu nội dung của định luật truyền thẳng của ánh sáng.
-Tia sáng được biểu diễn như thế nào? Hãy biểu diễn một tia sáng SM
Đáp án: -ĐL: Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng
Biểu diễn tia sáng bằng một đường thẳng có hướng
S
M
Ban ngày trời nắng, không có mây, ta nhìn thấy bóng của một cột đèn in rõ nét trên mặt đất. Khi có 1 đám mây mỏng che khuất mặt trời thì bóng đó bị nhoè đi. Vì sao có sự biến đổi đó?
Mở đèn
Hình 3.1
Thí nghiệm 1
C1. Hãy chỉ ra trên màn chắn vùng sáng, vùng tối. Giải thích vì sao các vùng đó lại tối hoặc sáng?
Vùng sáng
Vùng tối
- Có vùng tối trên màn chắn vì ánh sáng từ ngọn đèn chiếu tới màn chắn đã bị miếng bìa chắn lại.
- Có vùng sáng trên màn chắn vì có ánh sáng từ ngọn đèn chiếu tới.
Màn chắn
Miếng bìa
Đèn pin
Trên màn chắn đặt phía sau vật cản có một vùng không nhận được ánh sáng từ.......tới gọi là bóng tối
nguồn sáng
Nhận xét
Mở đèn
Hình 3.2
Thí nghiệm 2.
Hãy quan sát trên màn chắn ba vùng sáng, tối khác nhau.
C2. hãy chỉ ra trên màn chắn vùng nào là bóng tối, vùng nào được chiếu sáng đầy đủ. Nhận xét độ sáng của vùng còn lại so với 2 vùng trên và giải thích vì sao có sự khác nhau đó
1
2
3
Mở đèn
Hình 3.2
1
2
3
-Vùng 1 là vùng bóng tối, vùng 3 được chiếu sáng đầy đủ.
-Vùng 2 sáng hơn vùng 1 nhưng tối hơn vùng 3 .Vì chỉ nhận được 1 phần ánh sáng từ nguồn sáng chiếu tới.
Trên màn chắn đặt phía sau vật cản có vùng chỉ nhận được ánh sáng từ..............tới gọi là vùng bóng nửa tối.
một phần của nguồn sáng chiếu
Nhận xét:
Mặt trăng
Trái Đất
Hình 3.3
MẶT TRỜI
* Nhật thực
2
1
Nhật thực một phần
Nhật thực toàn phần
* Nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng che ánh sáng từ Mặt Trời chiếu tới Trái Đất
Mặt trăng
Trái Đất
Hình 3.3
MẶT TRỜI
* Nhật thực
Nhật thực một phần
Nhật thực toàn phần
* Nhật thực toàn phần: Quan sát được ở chỗ bóng tối của Mặt Trăng trên Trái Đất
* Nhật thực một phần: Quan sát được ở chỗ có bóng nửa tối của Mặt Trăng trên Trái Đất
phambayss.violet.vn
Một số hình ảnh về hiện tượng nhật thực
phambayss.violet.vn
Một số hình ảnh về hiện tượng nhật thực
Vòng nhật hoa
Nhật thực hình khuyên xảy ra năm 2005
Vòng nhật hoa
C3. Giải thích vì sao đứng ở nơi có nhật thực toàn phần ta lại không nhìn thấy mặt trời và thấy trời tối lại.
- Nơi có nhật thực toàn phần nằm trong vùng bóng tối của Mặt Trăng, bị Mặt Trăng che khuất không cho ánh sáng Mặt Trời chiếu đến, vì thế đứng ở đó ta không nhìn thấy Mặt Trời và thấy trời tối lại
Ngày 24/10/1995 ở Phan Thiết (VN), đã có nhật thực toàn phần.Tại thời gian đó tỉnh Phan Thiết:
A. Đang là ban ngày và hoàn toàn không nhìn thấy Mặt trời.
B. Đang là ban ngày và nhìn thấy một phần Mặt trời.
C.Đang là ban đêm và hoàn toàn không nhìn thấy Mặt trăng.
D.Đang là ban đêm và chỉ nhìn thấy một phần Mặt trăng.
- Hãy chỉ ra câu trả lời đúng
A
Mặt trăng
Trái Đất
Hình 3.4
2
3
1
A
MẶT TRỜI
*Nguyệt thực
Nguyệt thực xảy ra khi Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối hoặc bóng nửa tối của Trái đất. Lúc này Mặt Trăng không được Mặt Trời chiếu sáng
Mặt trăng
Trái Đất
Hình 3.4
2
3
1
A
MẶT TRỜI
*Nguyệt thực
C4 : Hãy chỉ ra trên (hình3.4) mặt trăng ở vị trí nào thì người đứng ở điểm A trên trái đất thấy trăng sáng, thấy có nguyệt thực?
- Vị trí 1 có nguyệt thực toàn phần. Vị trí 2 và 3 thấy có trăng sáng
phambayss.violet.vn
Một số hình ảnh về hiện tượng nguyệt thực
Người dân TP HCM được dịp ngắm nguyệt thực toàn phần "mãn nhãn" vào tối 10/12/2011 .
Đến 19h45, nguyệt thực một phần bắt đầu diễn ra,
Một địa phương A nào đó có hiện tượng Nguyệt thực toàn phần xảy ra, tại thời gian đó:
A. Địa phương đó đang là ban ngày và không nhìn thấy Mặt trời.
B. Địa phương đó nằm trong vùng bóng đen của Mặt trăng và không được Mặt trời chiếu sáng.
C. Địa phương đó đang là ban đêm và chỉ nhìn thấy một phần Mặt trăng.
D. Địa phương đó đang là ban đêm, cả Mặt trăng và địa phương đó không được chiếu sáng.
Hãy chọn câu trả lời đúng
D
*Vận dụng
C5. Hãy làm lại TN ở hình 3.2. Di chuyển miếng bìa từ từ lại gần màn chắn. Quan sát bóng tối và bóng nửa tối trên màn, xem chúng thay đổi ntn?
- Nếu dịch chuyển lại gần màn chắn thì vùng bóng tối và vùng bóng nửa tối nhỏ dần. Khi bìa gần sát màn chắn thì không còn bóng nửa tối nữa, chỉ còn vùng bóng tối rõ nét
- Khi dùng vở che kín bóng đèn dây tóc, bàn học nằm trong vùng bóng tối sau quyển vở không nhận được ánh sáng từ đèn nên ta không đọc được sách. Dùng quyển vở không che kín được đèn ống vì bàn nằm trong vùng bóng nửa tối sau quyển vở, nhận được một phần ánh sáng từ đèn tới nên ta vẫn đọc được sách
C6. Ban đêm, dùng một quyển vở che kín bóng đèn dây tóc đang sáng, trên bàn sẽ tối, có khi không thể đọc sách được. Nhưng nếu dùng quyển vở che đèn ống thì ta vẫn đọc sách được. Giải thích vì sao có sự khác nhau đó?
GHi nhớ
- Bóng tối nằm ở phía sau vật cản, không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới.
- Bóng nửa tối nằm ở phía sau vật cản, nhận được ánh sáng từ một phần của nguồn sáng truyền tới.
- Nhật thực toàn phần( hay một phần) quan sát được ở chỗ có bóng tối ( hay bóng nửa tối) của mặt trăng trên trái đất.
- Nguyệt thực xảy ra khi mặt trăng bị trái đất che khuất không được mặt trời chiếu sáng.
Hướng dẫn học ở nhà
-Học thuộc phần ghi nhớ trong SGK
Đọc phần có thể em chưa biết.
Làm các bài tập trong SBT.