Sáng đầu thu trong xanh
Em mặc quần áo mới
Đi đón ngày khai trường
Vui như là đi hội.
(Trích Ngày khai trường - Nguyễn Bùi Vợi)
Văn bản:
TÔI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
GV: Trần Thị Thu Lệ Hiền
TrườngTHCS Nguyễn Trường Tộ - Vĩnh Long
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
I. Giới thiệu chung:
1. Tác giả: Thanh Tịnh
Tên thật: Trần Văn Ninh (1911 - 1988)
Quê: ven sông Hương, ngoại ô xứ Huế
Từng là thầy giáo
Thành công chủ yếu ở thể loại truyện ngắn
Sáng tác đậm chất trữ tình, trong trẻo, tình cảm đằm thắm, dịu dàng
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả: Thanh Tịnh
2. Tác phẩm:
Tác phẩm được in trong tập "Quê mẹ", xuất bản năm 1941
Thể loại: truyện ngắn
Văn bản được chia làm mấy phần, nội dung của từng phần?
TÔI ĐI HỌC
Đoạn 2: Tiếp...đến...xếp hàng vào lớp.
Đoạn 3:
Còn lại.
Cảm xúc nhân vật tôi khi đứng trước sân trường.
Khơi nguồn cảm xúc tâm trạng của nhân vật tôi trên đường đến trường.
Tâm trạng nhân vật tôi ở trong lớp học.
Nội dung chính
3. Bố cục:
II . PHÂN TÍCH:
1. Khơi nguồn nỗi nhớ:
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
Nỗi nhớ buổi tựu trường được thể hiện qua thời điểm, hình ảnh, sự việc nào?
II . PHÂN TÍCH:
1. Khơi nguồn nỗi nhớ:
- Thời điểm: Hàng năm, vào cuối thu
- Hình ảnh: Lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc
- Sự việc : những em nhỏ rụt rè nấp dưới nón mẹ

Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
Gợi những cảm giác mơn man, tưng bừng, rộn rã của buổi tựu trường đầu tiên “ như cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng”
II . PHÂN TÍCH:
2. Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi”:
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi”diễn qua mấy giai đoạn,đó là những giai đoạn nào?
Diễn biến tâm trạng
Lúc ở sân trường
Lúc vào lớp học
Cảm xúc nhân vật tôi khi đứng trước sân trường.
Khơi nguồn cảm xúc tâm trạng của nhân vật tôi trên đường đến trường.
Tâm trạng nhân vật tôi ở trong lớp học.
Nội dung chính
II . PHÂN TÍCH:
2. Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi”:
a/ Trên đường cùng mẹ tới trường:
-Hoàn cảnh:
+ Sớm mai đầy sương thu và gió lạnh
+Con đường làng dài và hẹp
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
Cảm thấy lạ -> Sự thay đổi lớn
- Sự thay đổi:
+ Không lội sông, thả diều, ra đồng nô đùa -> bắt đầu khôn lớn, trưởng thành
+ Mặc chiếc áo vải dù đen -> trang trọng, đứng đắn
+Tay ghì chặt hai quyển vở...-> vụng về, non dại
+Đề nghị mẹ đưa bút thước -> chứng tỏ mình đã lớn
+Mẹ từ chối thì nghĩ “Chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước: -> ngây thơ, đáng yêu
+Ý nghĩ ấy thoáng qua trong tâm trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi

Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
b. Lúc ở sân trường:
* Khung cảnh dưới sân trường:
-Dày đặc cả người
- Người nào quần áo cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi sáng sủa
* Ngôi trường Mĩ Lí trong con mắt của "Tôi":
- Trước đây: trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà khác trong làng, là một nơi xa lạ
Hôm nay : Trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm -> thấy mình nhỏ bé, lo sợ vẩn vơ
* Hình ảnh những cậu học trò:
- Đứng bỡ ngỡ nép bên người thân, nhìn một nửa và đi từng bước nhẹ
- Bỡ ngỡ, sợ sệt như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng cao rộng muốn bay, nhưng còn ngập e sợ.

- Nghe tiếng trống vang lên:
+ Các anh chị lớn về lớp, sân trường vắng hẳn đi
+ Bối rối, không biết đi hay nên đứng lại, chân co-duỗi
+Run run, lo sợ
- Nghe ông đốc điểm danh:
+Hồi hộp, tim ngừng đập chờ đợi tên mình được đọc
+Giật mình, lúng túng
+ Không dám lên tiếng trả lời
+ Bị mọi người tập trung quan sát nên càng bối rối hơn

Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
II. PHÂN TÍCH:
3.Tình cảm của người lớn dành cho trẻ em :
- Người mẹ: âu yếm nắm tay con, vuốt mái tóc con.

- Các phụ huynh: chuẩn bị chu đáo, lo lắng, hồi hộp cùng con.

- Ông đốc: ánh mắt hiền từ, an ủi, động viên, bao dung với trò.
II . PHÂN TÍCH:

Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
Tại sao tất cả mọi người đều quan tâm đến trẻ em như vậy? Trước tình cảm đó bản thân các em cần phải làm gì?
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
II. PHÂN TÍCH:
3.Tình cảm của người lớn dành cho trẻ em :
- Người mẹ: âu yếm nắm tay con, vuốt mái tóc con.

- Các phụ huynh: chuẩn bị chu đáo, lo lắng, hồi hộp cùng con.

- Ông đốc: ánh mắt hiền từ, an ủi, động viên, bao dung với trò.

=> Trách nhiệm, tình thương của gia đình và nhà trường với thế hệ tương lai.
III. TỔNG KẾT:
1/ Nghệ thuật:
- Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của “Tôi” ngày đầu tiên đi học.
Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo ghi lại dòng liên tưởng, hồi tưởng của nhân vật “Tôi”.
2/ Nội dung, ý nghĩa:
Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không thể nào quên trong kí ức mỗi người, nhất là nhà văn Thanh Tịnh.
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -